II OSK 867/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-08-21

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Alicja Plucińska-Filipowicz, Janina Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy inwestor, którego nieruchomość znajduje się na terenie wpisanym do rejestru zabytków, jest zobowiązany do uzyskania decyzji konserwatora zabytków zezwalającej na prowadzenie robót budowlanych, nawet jeśli stara się o stwierdzenie wygaśnięcia negatywnej decyzji konserwatora?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że inwestor ma obowiązek uzyskania decyzji konserwatora zabytków zezwalającej na prowadzenie robót budowlanych na terenie wpisanym do rejestru zabytków. Obowiązek ten istnieje dopóki ostateczna, negatywna decyzja konserwatora pozostaje w obrocie prawnym, a starania inwestora o jej wygaśnięcie nie przyniosły pozytywnego rezultatu. W takiej sytuacji, nieuzupełnienie tego braku we wniosku o pozwolenie na budowę skutkuje brakiem możliwości wywiązania się z wezwania organu i uznaniem zarzutów dotyczących wadliwości odmowy wydania pozwolenia na budowę oraz przewlekłości postępowania za bezskuteczne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G. G. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Odmowa wynikała z nieusunięcia przez inwestorkę nieprawidłowości w dokumentacji projektowej, w tym braku decyzji konserwatora zabytków zezwalającej na roboty budowlane na terenie wpisanym do rejestru zabytków. Inwestorka podnosiła, że nie miała obowiązku przedkładania takiej decyzji, a jej starania o stwierdzenie wygaśnięcia negatywnej decyzji konserwatora nie były uwzględniane.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) del. NSA Janina Kosowska Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 527/10 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. II OSK 867/11 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. II SA/Gd 527/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi G. G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., Prezydent Miasta Gdyni odmówił G. G. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacją gazową, elektryczną, przyłączem wodociągowym, kanalizacją sanitarną i kanalizacją deszczową. W uzasadnieniu podano, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., nałożono na G. G. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji projektowej, jednakże w terminie wynikającym z postanowienia inwestor nie wywiązał się z nałożonego obowiązku usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w projekcie. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G. G. wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, art. 77, art. 80, art. 57 k.p.a. w zakresie zachowania terminów, art. 35 ust. 1, ust. 3, ust. 6 ustawy - Prawo budowlane w zakresie zachowania formy wezwania i zachowania terminów oraz art. 32 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane w zakresie oceny materiału dowodowego. Wniosła o nałożenie kary na organ administracji w oparciu o art. 35 ust. 6 i 7 ustawy Prawo budowlane z tytułu przewlekłości postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podając w uzasadnieniu, że złożona do aktach sprawy dokumentacja projektowa, jak również dołączone do odwołania dokumenty nie czyniły zadość wymaganiom prawa i pozostawiły wniosek nadal niekompletnym. Teren planowanej inwestycji znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej. Wobec tego w świetle przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków musi zostać poprzedzone uzyskaniem pozwolenia w formie decyzji. Tzw. milcząca zgoda organu w tym przedmiocie jest niewystarczająca. Inwestor nie przedłożył decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Projekty zagospodarowania terenu oraz zatoki postojowej nie są spójne w zakresie ilości miejsc postojowych z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w projekcie inwestor nie wykazał zapewnienia 2 miejsc postojowych na terenie działki budowlanej lub w inny, określony w karcie terenu sposób. Ponadto w projekcie budowlanym inwestor nie przedstawił zamierzenia inwestycyjnego w rozwinięciu pierzei ulicy, a w przypadku budynków zlokalizowanych na skarpach dodatkowo w przekrojach przez ulice i kwartał zabudowy oraz w widoku od strony skarpy w kontekście analizy urbanistycznej (elewacje i przekroje budynku w obrębie działki własnej są wobec wyżej wymienionego niewystarczające). Nie wskazano jednoznacznie rozwiązania technicznego dotyczącego zabezpieczenia chodnika, a wynikającego z uzgodnienia Inżynierii Ruchu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. G. zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak jego uwzględnienia, powodujące pozostawienie w obrocie prawnym decyzji Prezydenta Miasta Gdyni, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na pozbawieniu strony możliwości czynnego udziału w toku postępowania administracyjnego, naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez niedokonanie oceny, czy konserwator zabytków w dniu składania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę prowadził rejestr zabytków, czy też jedynie dysponował decyzją z dnia [...] lutego 1985 r. o wpisie zespołu urbanistycznego Kamiennej Góry do rejestru, naruszenie art. 77 i 80 k.p.a. poprzez brak rzetelnego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego, w szczególności pominięcie w ocenie dowodów załączonych przez skarżącą do odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdyni. Nadto zarzuciła naruszenie art. 39 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta Gdyni, stwierdzającej obowiązek inwestora uzyskania zgody (w formie decyzji) konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych, w sytuacji gdzie brak było rejestru zabytków (wpisu do rejestru zabytków) i tym samym to na organie administracji ciążył obowiązek dokonania uzgodnień z konserwatorem zabytków, zaś inwestor nie miał obowiązku uzyskania i dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę decyzji konserwatora. Zarzuciła też naruszenie art. 33 ust 2 i art. 35 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że inwestor nie przedłożył dokumentów niezbędnych do wydania pozwolenia na budowę w zakresie dokumentacji projektowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie. Na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że w obrocie prawnym pozostaje negatywna dla Skarżącej decyzja Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2008r. dotycząca przedmiotowej inwestycji. Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji, którego odmówiły organy administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna. W uzasadnieniu wyroku podano, iż istota sporu i główny zarzut skargi dotyczył wymogu uzyskania decyzji konserwatora zabytków. Organ wskazywał na konieczność dostarczenia przez skarżącą decyzji konserwatora o pozwoleniu na wykonanie robót na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego, a także w skardze wniesionej do Sądu twierdziła, że brak jest podstaw do żądania przez organ takiego pozwolenia. W jej ocenie projekt budowlany powinien być jedynie zaopiniowany przez konserwatora, jako że teren podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie opinii i wobec milczenia konserwatora należy uznać uzgodnienie za dokonane. W ocenie Sądu I instancji nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja ma być realizowana na terenie znajdującym się w obszarze zabytkowym, tj. zespole urbanistycznym Kamiennej Góry, który został wpisany do rejestru zabytków pod nr 929 decyzją z dnia [...] lutego 1985 r., a obecnie jest to nr 1083 rejestru zabytków nieruchomych województwa pomorskiego. W tej sytuacji wymagane było uzyskanie przez inwestora pozwolenia konserwatora zabytków. Inwestorka nie uzyskała takiego pozwolenia, co więcej w aktach administracyjnych znajduje się decyzja Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdyni z dnia [...] marca 2008r., w której zawarta jest odmowa wydania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, polegających na budowie przedmiotowego domu jednorodzinnego, według projektu budowlanego dołączonego do wniosku o pozwolenie na budowę. Decyzja ta została wydana na wniosek złożony przez skarżącą w dniu 27 listopada 2007r. W dacie tej skarżąca wystąpiła również o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Wniosek ten został cofnięty przez skarżącą, skutkiem czego decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. Prezydent Miasta Gdyni umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę. Następnie zaś w dniu 17 kwietnia 2008r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dotyczący tej samej inwestycji w oparciu o ten sam projekt budowlany, który już znajdował się w aktach sprawy zakończonej decyzją o umorzeniu postępowania, co wynika zarówno z treści wniosku, jak i oświadczenia pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011r. Bezsporne jest, że odmowna decyzja konserwatora nadal pozostaje w obrocie prawnym. Wprawdzie skarżąca wystąpiła o stwierdzenie wygaśnięcia negatywnej decyzji konserwatora, jednakże decyzją z dnia [...] listopada 2009r. Miejski Konserwator Zabytków w Gdyni odmówił stwierdzenia jej wygaśnięcia, a Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] maja 2010r. utrzymał w mocy tę decyzję. W ocenie Sądu I instancji toczące się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji konserwatora nie mogło mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła G. G. zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 39 ust 1 i 3 ustawy Prawo budowlane; art. 151 ppsa w zw. z art. 33 ust 2 i art. 35 1 i 3 ustawy Prawo budowlane oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy art. 3 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. art. 156 § 1 pkt 2 Kpa; art. 3 § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 7 i 77 Kpa; art. 3 § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 77 i 80; art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 7 i 77, art. 156 § 1 pkt 5 i pkt 2 i art. 126 Kpa; art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 10 Kpa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się w szczególności, że na dzień złożenia przez Skarżącą wniosku o pozwolenie na budowę konserwator zabytków nie dysponował rejestrem zabytków, o którym mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków natomiast tylko faktyczny wpis do rejestru, nie sama decyzja o wpisie, uruchamia podwyższona ochronę konserwatorską. Niezasadne jest zatem zdaniem Skarżącej stanowisko organów obu instancji zaakceptowane następnie przez Sąd I instancji, iż składając wniosek o pozwolenie na budowę powinna przedłożyć decyzję konserwatora zabytków w przedmiocie wyrażenia zgody na prowadzenie robót budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jak to słusznie zauważył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wprawdzie kwestionowana decyzja odmowna została wydana wobec nieusunięcia przez Skarżącą braków wniosku o pozwolenie na budowę, to jednak kluczową kwestią jest nieprzedstawienie wymaganej w danej sprawie decyzji organu właściwego w sprawach ochrony dóbr kultury i zabytków. Nie może być w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestionowana obecnie okoliczność, iż dany teren pozostaje pod ochroną powyższego organu w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja negatywna dla zamierzenia inwestycyjnego Skarżącej, zaś jej starania o usunięcie tej decyzji poprzez wygaszenie, na dzień rozpoznawania sprawy administracyjnej, a także sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny nie były uwieńczone pozytywnym dla Skarżącej rezultatem. Skoro więc Skarżąca w określonym stanie faktycznym sprawy nie miała możliwości wywiązania się z postanowienia organu budowlanego wzywającego do uzupełnienia braków wniosku, zaś brak tego wywiązania się próbuje się nieskutecznie tłumaczyć tym, że decyzja o wpisie do rejestru zabytków należącego do niej terenu nie została wykonana, wszelkie jej zarzuty tak dotyczące wadliwości odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak też przewlekłości postępowania administracyjnego, prawidłowo przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zostały uznane za bezskuteczne. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło