II OSK 9/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. i K. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 72/17 o odrzuceniu skargi J. S. i K. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 72/17, odrzucił skargę J. S. i K. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania i zwrócił solidarnie skarżącym uiszczony wpis od skargi. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że przyczyną odrzucenia skargi było uznanie, iż przed wniesieniem skargi skarżący nie wyczerpali służących im środków zaskarżenia, przy czym Sąd pierwszej instancji wskazał, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione 17 lutego 2017 r., zaś skarga została wniesiona 20 lutego 2017 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być wniesione przed skargą, z odpowiednim, co najmniej trzydziestodniowym wyprzedzeniem. W związku z tym przyjął, że w rozpoznawanej sprawie, w której wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione 3 dni przed wniesieniem skargi, nie został spełniony wymóg wyczerpania przysługujących skarżącemu środków zaskarżenia i z tego powodu skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skarżący wnieśli od tego postanowienia skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania, w tym art. 52 § 1 i 2 oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. Trafny jest w szczególności zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w chwili wniesienia skargi, sprowadzający się do stanowiska, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność nie wyczerpali służących im środków zaskarżenia, mimo że skarga została wniesiona 3 dni po wezwaniu organu administracji do usunięcia naruszenia prawa związanego z jego bezczynnością. Przepisy powołanej ustawy nie dają podstaw do przyjęcia, że w przypadku skargi na bezczynność organu administracji, o wyczerpaniu służących skarżącemu środków zaskarżenia można mówić dopiero wówczas, gdy pomiędzy wniesieniem zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie lub wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w związku z bezczynnością organu wobec którego nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w chwili wniesienia skargi), a wniesieniem skargi na bezczynność upłynie 30 dni. Przepisy tej ustawy nie dają w ogóle podstaw do określenia niezbędnego czasu na reakcję organu administracji na takie zażalenie lub wezwanie, który musiałby upłynąć, aby uznać, że skutecznie spełniono warunek wniesienia skargi na bezczynność, polegający na wyczerpaniu służących skarżącemu środków zaskarżenia. W ocenie NSA rozpoznającego sprawę oznacza to, że skargę na bezczynność można wnieść następnego dnia po wniesieniu zażalenia lub wezwania, o których mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Takie stwierdzenie jest wystarczające do oceny, że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z prawem, gdyż Sąd pierwszej instancji ustalił, zresztą zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, iż skarga została wniesiona 3 dni po wezwaniu organu administracji do usunięcia naruszenia prawa związanego z jego bezczynnością. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie jest konieczne rozstrzyganie zagadnienia sprowadzającego się do pytania, czy dopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność tego samego dnia, w którym wniesiono zażalenie lub wezwanie, o których mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne, gdyż albo nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia albo dotyczą, jak zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, już rozstrzygnięcia o zasadności skargi na bezczynność, co jest jeszcze przedwczesne. Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania NSA stwierdza, że w świetle art. 203 i art. 204 p.p.s.a. brak podstaw do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej na postanowienie kończące postępowanie, gdyż powołane przepisy odnoszą się tylko do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku. Niemniej nie oznacza to, że koszty związane z wniesieniem niniejszej skargi kasacyjnej nie mogą być rozliczone w następnie wydanym orzeczeniu, z uwzględnieniem zasad dotyczących zwrotu kosztów postępowania wynikających z art. 200 p.p.s.a. (uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).