II OSK 902/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-04-07

Skład orzekający: Anna Łuczaj, Jerzy Stelmasiak, Jerzy Dudek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samo postawienie zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. (łapownictwo bierne) uzasadnia obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, czy też organ powinien dodatkowo wykazać realną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo postawienie zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. nie jest wystarczające do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską. Choć przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nakłada obowiązek cofnięcia pozwolenia, to w przypadku przestępstw innych niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, organ musi wykazać istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wymaga to oceny całokształtu materiału dowodowego, w tym opinii środowiskowych i z koła łowieckiego, a nie tylko samego faktu postawienia zarzutów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską B.D. z powodu postawienia mu zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. (łapownictwo bierne) i zastosowania tymczasowego aresztowania. Organy policji uznały, że fakt ten uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego i nie rozważono całokształtu materiału dowodowego. Komendant Główny Policji wniósł skargę kasacyjną, kwestionując stanowisko WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. NSA Jerzy Dudek Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2510/08 w sprawie ze skargi B.D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2510/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi B. D. – uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską; stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz B. D. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, dalej u.b.a.) cofnął B. D. pozwolenie na broń palną myśliwską z uwagi na przedstawienie skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. w związku z art. 12 k.k. oraz zastosowania wobec niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. W ocenie Komendanta skarżący nie daje gwarancji przestrzegania obowiązującego porządku prawnego, a w szczególności nie naruszania zasad bezpiecznego posiadania i używania broni. Oceny tej nie zmieniają pozytywne opinie w miejscu zamieszkania, a także w kole łowieckim. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił obrazę art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. poprzez przyjęcie, iż fakt prowadzenia wobec niego postępowania karnego o w./w. czyn uzasadnia obawę użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, podczas gdy materiał dowodowy takiej obawy nie dowodzi. Zdaniem skarżącego organ I instancji nie wykazał żadnego bezpośredniego związku pomiędzy przedstawionym zarzutem przyjęcia korzyści majątkowej a powstaniem przedmiotowej obawy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Komendant Główny Policji uchylił powyższą decyzję wskazując, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był niewystarczający do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Organ I instancji oparł się jedynie na uwierzytelnionej kopii postanowienia o przedstawieniu skarżącemu zarzutów o popełnienie w./w. przestępstwa oraz opinii z macierzystego kola łowieckiego i z miejsca zamieszkania skarżącego. Nie podjął natomiast żadnych czynności wyjaśniających w kwestii zdarzeń i nie zgromadził w tym zakresie żadnego materiału dowodowego. Organ I instancji zobowiązany był wyjaśnić charakter zdarzeń, jakiego rodzaju postępowaniem zostały one objęte oraz jaki jest ich wynik, a następnie dokonać oceny tych ustaleń w świetle w./w. przepisów u.b.a. Wojewódzki Komendant Policji, po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. cofną B. D. pozwolenie na broń, podtrzymując argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący ponowił zarzuty zawarte w poprzednim odwołaniu od decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Komendant Główny Policji – po rozpatrzeniu odwołania B. D. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. Organ odwoławczy stwierdził, że na mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. organy Policji mają obligatoryjny obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń osobie, należącej do kręgu podmiotów wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Wobec faktu oskarżenia skarżącego o popełnienie w./w. czynu organy obu instancji zobligowane były wydać decyzje cofające pozwolenie na broń. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. D. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 18 ust 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nie wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy dotychczasowym postępowaniem skarżącego a wydanym postanowieniem o przedstawieniu zarzutów w związku z podejrzeniem o popełnienie czynu z art. 228 k.k., a obawą, że użyje broni w niewłaściwy sposób. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji mają w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej mimo, że należą, co do zasady do rozstrzygnięć związanych. Ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego cofnięcie pozwolenia na broń ustawodawca posługuje się bowiem zwrotami nieostrymi (niedookreślonymi) (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego"). Takie sformułowanie przez ustawodawcę treści art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie oznacza jednak dowolności w działaniu organów policji i zobowiązuje sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych niesprecyzowanych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego. Sąd wskazał, iż obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. musi być realna i wynikać z rzeczywistych przesłanek. W ocenie Sądu fakt oskarżenia skarżącego o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. w związku z art. 12 k.k. nie wystarcza do uznania, iż obawa ta jest uzasadniona. Organy nie mogą stosować prostego przełożenia, że każda osoba postawiona w stan oskarżenia winna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Postawienie w stan oskarżenia nie może świadczyć wprost o tym, że osoba taka nie będzie przestrzegała przepisów u.b.a. Istotne jest w jaki sposób skarżący posługiwał się bronią, czy zagrażał zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. W tym zakresie organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń. W ocenie Sądu, organ z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie rozważył całokształtu materiału dowodowego i nie wziął pod uwagę pozytywnej opinii o skarżącym w miejscu zamieszkania oraz w macierzystym kole łowieckim a nadto pominął dotychczasowy nienaganny tryb życia uprawnionego oraz fakt, że w czasie posiadania pozwolenia na broń, nie stwarzał żadnych zagrożeń dla porządku publicznego. Organ pominął też okoliczność, że czyn, za który skazano uprawnionego, jakkolwiek oczywiście naganny, nie wiązał się z żadną agresją, brutalnością ani atakiem na kogokolwiek. Zdaniem Sądu, zbyt pochopnie i sprzecznie z art. 80 k.p.a. ustalono, że samo podejrzenie o popełnienie w./w. czynu podważa wiarygodność uprawnionego i powoduje, że jako niewiarygodny stwarza on zagrożenie użycia broni sprzecznie z porządkiem prawnym. Pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powyższych okoliczności narusza art. 107 § 3 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego M. S. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.), poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż fakt oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 k.k., tj. przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego nie wystarcza do uznania, iż obawa, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jest uzasadniona; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: - art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), poprzez błędne przyjęcie, że organy uwzględniły jedynie fakt, iż strona jest oskarżona o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 k.k., oraz że nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń i nie dokonały analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego, podczas gdy organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art.107 § 2 i 3 k.p.a.; - art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a., polegające na przyjęciu, że organy Policji zastosowały proste przełożenie, że każda osoba postawiona w stan oskarżenia winna mieć cofnięte pozwolenie na broń, podczas gdy organy Policji w toku postępowania dowodowego wykazały, iż podstawą cofnięcia pozwolenia na broń stronie było prowadzenie postępowania karnego w przedmiocie popełnienia przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne Komendant Główny Policji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Komendant Główny Policji podniósł, że wprawdzie przestępstwo z art. 228 § 1 k.k. nie zostało wprost wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jednakże przepis ten wymienia tylko przykładowo jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego - prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Komendant wskazał, że w przedmiotowej sprawie obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika z faktu, iż stronie zarzuca się popełnienie czynu z art. 228 § 1 k.k. w związku z art. 12 k.k. Organy ustalając te okoliczności jako spełniające dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wzięły pod uwagę ustawowe znamiona tych przestępstw oraz wysoki stopień ich szkodliwości. Czyny te są przestępstwami indywidualnymi, popełnianymi jedynie przez pełniących funkcje publiczne lub funkcjonariuszy publicznych (a więc osoby, które z racji wykonywanych zadań winny odznaczać się wyższą świadomością prawa, a co za tym idzie cechować się wyższą kulturą prawną w przestrzeganiu porządku prawnego, dając tym przykład całemu społeczeństwu). Nadto czyn zarzucany skarżącemu został popełniony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Jest to zatem przestępstwo podobne do przestępstwa przeciwko mieniu w rozumieniu art. 115 § 3 k.k. Przestępstwami podobnymi są przestępstwa należące do tego samego rodzaju; przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia albo przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uważa się przestępstwa podobne. Przestępstwo łapownictwa biernego, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, popełnione przez skarżącego jest zatem przestępstwem tego samego rodzaju co przestępstwo popełnione przeciwko mieniu. Komendant Główny Policji podniósł, iż przy ocenie uzasadnionej obawy w odniesieniu do skarżącego, organ uwzględnił w szczególności fakt, iż zarzut dotyczy popełnienia zabronionego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Postępowanie skarżącego świadczy o lekceważeniu porządku prawnego oraz może budzić wątpliwości moralno-etyczne. Postawa i bezprawny sposób postępowania skarżącego może uzasadniać obawę, że również w podobnych warunkach bądź innych, posłuży się bronią palną. Obawy tej nie znosi okoliczność, że uprawniony jest pozytywnie postrzegany przez otoczenie. Zdaniem Komendanta Głównego Policji, organy Policji rozważyły cały materiał dowodowy, dokładnie wyjaśniły stan faktyczny oraz załatwiły sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, uwzględniając fakt, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Ponadto organy Policji wystarczająco wyjaśniły kryteria, którymi kierowały się przy podejmowaniu decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. D. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Po pierwsze, nie można podzielić zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) przez ich błędną wykładnię. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy nie pozostawia zatem organom Policji swobody przy podejmowaniu decyzji. Tym samym zastosowanie przez organ Policji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten ustanawia negatywne przesłanki, tj. takie, które wyłączają możliwość wydania pozwolenia na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy ma charakter bezwzględnie wiążący. Odwołanie się przez ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji do art. 15 ust. 1 pkt 6 oznacza, że organ obligatoryjnie orzeka o cofnięciu pozwolenia na broń wydanego osobie, o której mowa w tym przepisie. Z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika, że przepis ten ma przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wymienionych w tym przepisie. A więc osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując przedstawione mu przez Rzecznika Praw Obywatelskich zagadnienie prawne: "Czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?", w dniu 18 listopada 2009 r. podjął uchwałę, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.)" (por. uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010/1/5). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd zawarty w powoływanej uchwale. Powyższe oznacza to, że sam fakt popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Możliwe jest także cofnięcie pozwolenia na broń osobie podejrzanej (oskarżonej) bądź skazanej za przestępstwo innego rodzaju, niż określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W takim jednak przypadku cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, bądź też przedstawienie zarzutów popełnienia jakiekolwiek przestępstwa. Konieczne jest stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. A zatem, w przypadku skazania danej osoby bądź prowadzenia przeciwko niej postępowania karnego o popełnienie innego przestępstwa - niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu - niezbędne jest wykazanie zaistnienia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczącej przewidywanych zachowań posiadacza broni. Taką ocenę może uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (np. uprzednia karalność, nadużywanie alkoholu, stosowanie przemocy, popełnianie czynów nagannych), jak również cechy osobowe sprawcy (np. konfliktowość, brak opanowania, porywczość). W takiej sytuacji nie jest wystarczające powołanie się na skazanie prawomocnym wyrokiem bądź prowadzenie postępowania karnego wobec danej osoby, gdyż warunkiem cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni jest wykazanie - w toku postępowania administracyjnego przez organy administracji - związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przez skarżącego danego przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2008 r., II OSK 938/07, chodzi tu o tzw. adekwatny związek przyczynowy, tzn. taki, który pozwala na uznanie prawnej doniosłości tych następstw, które są dla ustalonych w toku postępowania wyjaśniającego okoliczności faktycznych zwykłe (typowe, normalne), a na odrzuceniu takich, które należy ocenić jako niezwykłe, nietypowe, nienormalne. A zatem, dla oceny spełnienia tej przesłanki, warunkującej cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, niezbędne jest wzięcie pod uwagę nie tylko faktu popełnienia przestępstwa przez skarżącego, ale także innych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Rację ma Komendant Główny Policji, że określone typy czynów zabronionych mogą być skierowane przeciwko więcej niż tylko jednemu dobru chronionemu prawnie. Podzielenie tego stanowiska organu nie może jednak doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Nie można bowiem całkowicie pomijać systematyki Kodeksu karnego oraz pozostałych okoliczności sprawy, w tym charakteru czynu postawionego osobie posiadającej pozwolenie na broń jak i okoliczności dotyczących samego posiadacza broni. W niniejszej sprawie podstawę faktyczną decyzji organów administracji stanowiło prowadzenie przeciwko B. D. postępowania karnego o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. w związku z art. 12 k.k. Przedmiotem ochrony przepisu art. 228 k.k., zawartego w Rozdziale XXIX "Przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego" jest - jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie - prawidłowość funkcjonowania instytucji publicznych, bezinteresowność osób pełniących funkcję publiczną oraz zaufanie społeczne do rzetelności działań instytucji państwowych i samorządu terytorialnego ( por. F. Zoll [w:] A.Barczak - Oplustil, G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, J.Majewski, J.Raglewski, M. Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Tom II, Zakamycze, 2006, wyd. II, komentarz do art. 228 k.k.). Zarzucany B. D. czyn z art. 228 § 1 k.k. nie jest przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Pojęcie "mienie" nie jest tożsame z pojęciem "korzyść majątkowa". Przestępstw przeciwko mieniu, stypizowanych w Rozdziale XXXV Kodeksu karnego, godzących w dobro jakim jest mienie, nie można utożsamiać z każdym czynem karalnym mającym związek z korzyścią majątkową. Reglamentacyjny charakter prawa do posiadania broni nie stanowi uzasadnienia dla stosowania analogii. W tym miejscu podkreślić należy, iż w sytuacji, gdy posiadacz broni nie został prawomocnie skazany wyrokiem sądu, lecz toczy się wobec niego postępowanie karne, przyjęcie istnienia w danym, konkretnym przypadku "uzasadnionej obawy" winno zostać poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. Trafnie Komendant Główny Policji przyjmuje, iż do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń nie jest konieczne udowodnienie, że posiadacz broni użył lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przesłanka ustanowiona w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stwarzająca po stronie organu administracji publicznej obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń, ma bowiem charakter typu abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Takie unormowanie prawne ma przede wszystkim chronić obywateli i zapobiegać przestępstwom przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie zaś stanowić reakcję na dokonane już naruszenie tych dóbr. Nie zwalnia to jednak organów od należytego wyjaśnienia i rozważenia, czy w konkretnej sytuacji zachodzi stan takiej obawy. W toku tego postępowania organy administracji publicznej winny ustalić istnienie takich okoliczności faktycznych popełnienia czynu (np. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, z użyciem broni), bądź takich cech osobowych sprawcy czy też nagannego dotychczasowego postępowania tej osoby, które należycie uzasadnią wniosek organów, iż osoba ta stwarza uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż uznanie organu, że sam fakt wniesienia przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia o przestępstwo z art. 228 § 1 k.k. podważa wiarygodność skarżącego i uzasadnia przekonanie użycia broni sprzecznie z porządkiem prawnym jest sprzeczne z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. nie zwalnia organów od wnikliwej oceny materiału dowodowego i przekonywującego uzasadnienia, iż w stosunku do skarżącego istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. W sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń osobie, wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa innego niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu dopuszczenie i ocena dowodów dotyczących cech osobowych sprawcy, dotychczasowego postępowania tej osoby czy też okoliczności faktycznych popełnienia czynu stanowi ocenę zaistnienia jednej z istotnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, tj. zaistnienia przesłanki uzasadnionej obawy, że dana osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. A zatem, takie dowody jak opinia środowiskowa i opinia z Koła Łowieckiego stanowi istotny element orzekania. W niniejszej sprawie organy Policji nie wyjaśniły należycie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i nie rozważyły wnikliwie zebranego w sprawie materiału dowodowego w aspekcie uzasadnionej obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organy skupiły swoją uwagę na postawionym B. D. zarzucie przyjęcia korzyści majątkowej, odmawiając jednocześnie opinii środowiskowej z miejsca zamieszkania B. D. i opinii z Koła Łowieckiego jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy za chybiony także należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło