II OSK 928/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-08-07
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Zofia Flasińska, Jan Paweł Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnej rozbudowy obiektu budowlanego, gdy inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny. Skoro inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów, w szczególności oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, spełnione zostały przesłanki z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, co obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części kiosku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części kiosku handlowego. Inwestor, G. L., rozbudował kiosk bez wymaganego pozwolenia. Organ nadzoru budowlanego wstrzymał użytkowanie dobudowanej części i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Po niespełnieniu tych obowiązków, wydano decyzję nakazującą rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz ( spr.) Sędziowie NSA Zofia Flasińska NSA Jan Paweł Tarno Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Po 438/06 w sprawie ze skargi G. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki kiosku handlowego oddala skargę kasacyjną
Sygn. akt II OSK 928 / 07
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę wniesioną przez G. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowanej części kiosku.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż z ustaleń organu wynika, że w toku przeprowadzonych w dniu [...] oględzin Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. ustalił, że G. L. na podstawie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę z [...] wybudował, na będącej przedmiotem współwłasności G. L. i D. R. działce nr [...] w S. przy ul. [...] kiosk (obecnie kolektura "Totalizatora Sportowego"), który następnie samowolnie, bo bez wymaganego prawem pozwolenia rozbudował w [...]r. o pomieszczenie o wym. 3,60m x 1,80m. W dobudowanej części znajdują się automaty do gier zręcznościowych.
Postanowieniem z dnia [...] na mocy art. 48 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. - dalej zwanej Prawem budowlanym) wstrzymano użytkowanie dobudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia części kiosku i na G. L. nałożono obowiązek przedstawienia do dnia [...] następujących dokumentów:
1. zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego;
2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opisami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczegółowymi;
3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Uzasadniając swe stanowisko organ wskazał, że skoro G. L. nie posiadał decyzji o pozwoleniu na rozbudowę kiosku należało wszcząć postępowanie legalizacyjne. Organ pouczył też skarżącego, iż w przypadku niedopełnienia obowiązków, jak również w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w określonym terminie, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nastąpi orzeczenie o rozbiórce.
Następnie decyzją z dnia [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał G. L. wykonanie rozbiórki dobudowanej części kiosku handlowego "Totalizator Sportowy" na działce nr [...] położonej w S. przy ul. [...].
Uzasadniając powyższą decyzję organ wyjaśnił, że G. L. nie wywiązał się z nałożonych na niego postanowieniem z dnia [...] obowiązków, a więc stosownie do art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego rzeczą organu było orzeczenie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu.
Na skutek wniesionego przez G. L. odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części i nałożył na inwestora obowiązek rozbiórki obiektu o wymiarach 1,80m x 3,60m samowolnie dobudowanego do kiosku handlowego "Totalizator Sportowy" w S. przy ul. [...], zaś w pozostałym zakresie decyzję utrzymano w mocy.
Uzasadniając powyższą decyzję organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja jest następstwem niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...]. Obowiązek wydania decyzji rozbiórkowej wynikał w takiej sytuacji z przepisu art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał też, że skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 138 § 1 pkt 2 kpa miało na celu sprecyzowanie obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania.
G. L. na powyższą decyzję wniósł skargę do sądu wskazując, że wykonał nałożone na niego postanowieniem z [...] obowiązki, dlatego też nie zgadza się z wydaną decyzją i żąda jej uchylenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż G. L., na działce nr [...] w S. przy ul. [...], rozbudował bez wymaganego prawem pozwolenia kiosk handlowy "Totalizator Sportowy" o dodatkową część.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący oświadczając że z nałożonego postanowieniem obowiązku się wywiązał, nie potrafił jednak na poparcie swoich twierdzeń przedstawić żadnych dowodów. W aktach administracyjnych znajduje się natomiast jedynie oświadczenie współwłaścicielki nieruchomości D. R. z dnia [...], w którym wyraża zgodę na zalegalizowanie przybudówki o wymiarach 1,05m x 3,20m (a więc o wymiarach nieodpowiadających istniejącemu obiektowi).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie spełniły się przesłanki określone w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego był zobligowany do wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Wprawdzie w ocenie Sądu organ I instancji błędnie orzekł w postanowieniu z dnia [...] o wstrzymaniu użytkowania dobudowanej części kiosku, jednakże to uchybienie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwanej p.p.s.a.) .
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł G. L., opierając skargę kasacyjną na zarzucie:
1. naruszenia procedury mające istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza art. 106 §3 w zw. z art. 6 p.p.s.a., w wyniku czego Sąd dokonał błędnej oceny stanu faktycznego - polegającej na przyjęciu, że skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku i nie dostarczył w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów oraz pominięcie faktu istnienia oświadczeń woli sąsiadów skarżącego wyrażających zgodę na rozbudowę obiektu wzniesionego przez skarżącego na działce nr [...] zlokalizowanej w S. przy ul. [...], o których istnieniu skarżący informował w trakcie postępowania,
2. naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 48 Prawa budowlanego i uznanie, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki wydania nakazu rozbiórki.
Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący przekazał wszystkie wymagane dokumenty do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., a mimo to organ wydał zaskarżoną decyzję.
Zdaniem skarżącego Sąd dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego uznając, że skarżący podnoszonych przez siebie okoliczności nie udowodnił. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinna mieć okoliczność, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie D. R., współwłaścicielki nieruchomości, w którym wyraża ona zgodę na zalegalizowanie wykonanej przez skarżącego przybudówki. Podobne oświadczenie złożyli także inni współwłaściciele nieruchomości, K. i K. H.. Oświadczenie to również zostało przez skarżącego złożone do akt sprawy, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego orzeczenia nic o nim nie wspomina. Nadto autor kasacji stwierdził, iż nałożenie na skarżącego obowiązku rozbiórki części obiektu spowoduje utratę przez niego możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i pozbawi go źródła dochodów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. i K. H. oświadczyli, że wyrażona przez nich zgoda nie obejmowała "bezterminowego korzystania z prawa przejazdu do posesji.....", a złożone przez nich oświadczenie ma inną treść, aniżeli podawane przez skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W związku z treścią zarzutów i ich uzasadnieniem koniecznym jest wyjaśnienie na wstępie, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uwzględniania z urzędu ewentualnych uchybień, czy też samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest wyłącznie w granicach wyżej określonych do rozpatrywania wniesionej skargi kasacyjnej.
Oceniając w przedstawionych wyżej granicach zasadność wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi kasacyjnej trzeba stwierdzić, iż chybiony jest zarzut naruszenia art. 106 § 3 w zw. z art. 6 p.p.s.a., przy czym skarżący upatrywał uchybienie powyższym normom procesowym w braku uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji dokumentacji złożonej przez skarżącego, która wyczerpywała obowiązek na niego nałożony przez organ postanowieniem z dnia [...].
Należy zauważyć, iż punkt 1- wszy postanowienia z dnia [...] został wprawdzie wadliwie sformułowany, ale uchybienie to pozostaje bez wpływu na ostateczny wynik sprawy, bowiem skarżący nie przedstawił przede wszystkim dokumentu wskazanego w punkcie III-cim tegoż postanowienia, a tylko złożenie wszystkich wymaganych dokumentów łącznie oraz uiszczenie należnej opłaty legalizacyjnej stanowiłoby o braku ziszczenia się wymogów art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane
Stwierdzić trzeba, iż dokumentacji o treści powoływanej przez skarżącego w aktach sprawy nie ma. Wbrew bowiem wywodom skarżącego, ani D. R., ani K. i K. H. nie złożyli oświadczenia, z którego wynikałoby, iż skarżący został upoważniony do dysponowania na cele budowlane nieruchomością, której są oni współwłaścicielami dla realizacji przedmiotowego obiektu. Co więcej w odpowiedzi wniesionej na skargę kasacyjną to stanowisko K. i K. H. podtrzymali.
Wskazana przez Sąd pierwszej instancji materialnoprawna podstawa wydania decyzji przez ten Sąd kontrolowanej przy uwzględnieniu ustaleń przyjętych w zaskarżonym wyroku, skutecznie przez skarżącego niezakwestionowanych, nie budzi wątpliwości, bowiem wbrew wymogowi art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane skarżący nie przedstawił oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tej sytuacji w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął jako trafne ustalenie dokonane przez organy, iż wskazane w art. 48 ust. 1 ustawy Prawa budowlanego wymogi zostały spełnione, a tym samym trafnym było wydanie decyzji przez Sąd kontrolowanej. Odmienne w tym względzie wywody kasacji uznać należało za pozbawione uzasadnionych podstaw. Tym samym nie jest też zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 48 Prawa budowlanego.
Zważywszy na przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło