II OSK 948/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Bożena Popowska Protokolant Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 469/09 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. w G. na akt Granicznego Lekarza Weterynarii w Gdyni z dnia [...] maja 2009 r., w przedmiocie zwrotu opłaty za przeprowadzenie weterynaryjnej kontroli granicznej oddala skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 469/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. w G., na akt Granicznego Lekarza Weterynarii w G. z dnia [...] maja 2009 r., w przedmiocie zwrotu opłaty za przeprowadzenie weterynaryjnej kontroli granicznej. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd wyjaśnił: [...] pismem z dnia [...] maja 2009 r. wystąpiła do Granicznego Lekarza Weterynarii w G. o zwrot nienależnie uiszczonej opłaty za przeprowadzenie kontroli granicznej, powołując się na § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej (Dz. U. z 2007 r. Nr 2, poz. 15). Żądaniu temu Graniczny Lekarz odmówił pismem z dnia [...] maja 2009 r. (w tym dniu doręczonym Spółce), stwierdzając, że § 7 ust. 2 nie ma zastosowania do przesyłek Spółki, które jako przewożone przez terytorium Unii Europejskiej produkty pochodzenia zwierzęcego podlegały procedurze Urzędu Celnego, a ponadto, że opłaty są pobierane na podstawie decyzji wydawanej po zakończeniu czynności kontrolnych i jako element tej decyzji podlegają zaskarżeniu w trybie odwoławczym, a taki środek nie został wniesiony. Spółka [...] maja 2009 r. pismem z dnia [...] maja 2009 r. wezwała Granicznego Lekarza do usunięcia naruszenia prawa, a wezwanie to pozostało bez odpowiedzi i w dniu [...] lipca 2009 r. Spółka wniosła skargę na czynność Granicznego Lekarza z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd uznał, iż jest ona niedopuszczalna, stwierdzając: pismo z dnia [...] maja 2009 r. nie jest ani aktem, ani czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, opłaty za przeprowadzenie granicznej kontroli weterynaryjnej, nie są tożsame z opłatami za wydanie karty pojazdu. Do uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu nie ma zastosowania Ordynacja podatkowa, a w razie nieuiszczenia tej opłaty podanie o rejestrację pojazdu podlega zwrotowi, zaś obowiązek uiszczenia opłaty za przeprowadzenie granicznej kontroli weterynaryjnej powstaje w chwili wykonania tej czynności przez organ, te różnice powodują, iż w sprawie nie ma zastosowania uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. I OPS 3/07. Do opłaty za graniczną kontrolę mają zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, na mocy jej art. 2 § 2. Na mocy art. 75 § 2 pkt 1 lit. c/ Ordynacji przysługuje prawo złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, gdy obowiązek świadczenia powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, a opłaty dokonano w wysokości wyższej, niż należałoby się. Wniosek powoduje obowiązek organu – tu Inspekcji Weterynaryjnej – do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji. Sprawa ta natomiast nie może być załatwiona w takim trybie, jak to uważa Spółka, tj. w formie aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym należy przyjąć, że skarga na pismo Granicznego Lekarza Weterynarii w G. z dnia [...] maja 2009 r. jest niedopuszczalna z powodu braku właściwości sądu administracyjnego, gdyż nie jest ona aktem (czynnością), który podlega zaskarżeniu. Reprezentowana przez radcę prawnego, [...] Spółka z o.o. w G. wniosła skargę kasacyjną od tego postanowienia, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: – art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez przyjęcie, iż odmowa zwrotu opłaty za przeprowadzoną weterynaryjną kontrolę graniczną wyrażona w piśmie Granicznego Lekarza Weterynarii w G. numer W-07/200/157 z dnia [...] maja 2009 r. nie stanowi czynności, względnie aktu, z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa innego niż akty i czynności określone w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, – art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż nie należy do właściwości Sądu Administracyjnego skarga na czynność, względnie akt, z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa inny niż akty i czynności określone w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sytuacji kiedy indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej winna zostać rozpoznana w postępowaniu jurysdykcyjnym zakończonym decyzją administracyjną. Graniczny Lekarz Weterynarii w G. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi kasacyjnej nie można było uwzględnić, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie popełnił błędu odrzucając skargę [...] Sp. z o.o. w G.. Zgodzić należy się z wywodem Wojewódzkiego Sądu co do różnicy między opłatą za wydanie karty pojazdu, a opłatą za przeprowadzenie granicznej kontroli weterynaryjnej, a tym samym braku analogii pomiędzy tymi opłatami. Różnica ta, z punktu widzenia kontroli przez sąd administracyjny działania organów administracji, sprowadza się do tego, że inaczej należy zakwalifikować sprawę w rozumieniu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." Odmowa zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy, o czym przesądziła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. I OPS 3/07, zaś opłata za przeprowadzenie weterynaryjnej kontroli granicznej tą, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1, zatem – jak to zasadnie wywiódł Wojewódzki Sąd – załatwiana drogą decyzji administracyjnej. Inspekcja Weterynaryjna pobiera opłaty, w tym za przeprowadzenie kontroli granicznej, art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 121, poz. 842 ze zm.). Opłaty te są niewątpliwie tymi, o których mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej i do nich, z mocy tego przepisu, stosuje się dział III tej Ordynacji. Przepisy tego działu, art. 75 § 2 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 75 § 1, przewidują uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku. W niniejszej sprawie sprowadza się to do uprawnienia złożenia takiego wniosku o zwrot opłaty za przeprowadzenie granicznej kontroli weterynaryjnej, gdy strona uważa, że opłata ta została zawyżona. Wniosek taki wszczyna postępowanie administracyjne w sprawie administracyjnej zwrotu nadpłaty, której załatwienie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Skarżąca Spółka złożyła wniosek o zwrot opłaty, pobranej – jej zdaniem – w nadmiernej wysokości, a jej wniosek został załatwiony pismem z dnia [...] maja 2009 r. przez Granicznego Lekarza Weterynarii w G.. Pismem tym odmówiono zwrotu nadpłaty. Należało je uznać za decyzję załatwiającą wniosek, jednak o tyle wadliwą, iż niezawierającą pouczenia co do trybu i sposobu wniesienia środka odwoławczego, o co należy ją uzupełnić. Pismo to Spółka potraktowała jako akt lub czynność o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Jednak za taki akt pisma tego nie można było uznać, z przyczyn wyżej wskazanych, zatem skarga nie mogła być przez Wojewódzki Sąd uznana za dopuszczalną. Z kolei jeśliby skargę tę potraktować jako wniesioną na decyzję administracyjną z dnia [...] maja 2009 r., to także nie można jej było uznać za dopuszczalną, bowiem została wniesiona bez wymaganego trybu odwoławczego. Nie został on przez skarżącą Spółkę wdrożony na skutek błędu organu, który jej o tym nie pouczył. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.