II OW 190/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz /spr./ sędzia del. WSA Marek Wroczyński Protokolant starszy asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Marszałka Województwa O. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa O. a Starostą Powiatu W. w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego postanawia: wskazać Starostę Powiatu W. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Marszałek Województwa O. wnioskiem z dnia 10 października 2014r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Starostą Powiatu W. w sprawie wydania na rzecz [...] Służby Dróg i Kolei we W. pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę drenażu rolniczego w rejonie ulicy [...] w l. w gminie S., w związku z budową drogi wojewódzkiej [...] – [...] oraz drenażu zbiorczego drogi wojewódzkiej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że inwestycja polegająca na budowie ww. drogi należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (przedsięwzięcia tzw. II grupy). Odcinek budowanej drogi ma cztery pasy ruchu oraz 5,035 km. Zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) marszałek województwa wydaje pozwolenie wodnoprawne, jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem Marszałka w sprawie nie zachodzą też przesłanki do wydania przez niego pozwolenia na podstawie art. 140 ust. 2 pkt 5c ustawy Prawo wodne. W odpowiedzi na wniosek Starosta Powiatu W. wskazał, że wszystkie pozwolenia wodnoprawne związane z realizacją drogi wojewódzkiej [...], której jeden z 4 etapów stanowi odcinek [...] – [...] wydawał Marszałek Województwa D., a wcześniej Wojewoda D. Zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 5c ustawy Prawo wodne marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne wszystkie, o których mowa w art. 122, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do wydania jednego z nich. Starosta wskazał, że odcinek drogi wojewódzkiej [...] – [...] jest drugim z wykonywanych odcinków drogi [...], której łączna długość wynosić ma około 38 km (informacja ze strony internetowej [...]). W dniu 15 lutego 2013 r. został oddany do użytkowania odcinek drogi z [...] do [...] o długości 8,4 km, co łącznie z odcinkiem [...] – [...] daje ponad 10 km. W konsekwencji, zdaniem Starosty, droga zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Starosta wskazał, że dla projektu: "Budowa drogi wojewódzkiej [...] – [...] (od ronda w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] do drogi krajowej nr [...])" planuje się wykonanie przebudowy drenażu rolniczego w rejonie ul. [...] w I. gm. S., w związku z budową drogi wojewódzkiej poprzez włączenie drenażu rolniczego do projektowanego zbiorczego drenażu drogi wojewódzkiej. Wody drenażu rolniczego będą odprowadzane dwoma wylotami zbiorczego drenażu do rowów przydrożnych nr 5 i 6b drogi wojewódzkiej, których ujścia znajdują się w korycie rzeki [...] w postaci wylotów W4 i W5, na których wykonanie inwestor posiada pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] marca 2011 r. wydane przez Marszałka Województwa D. Wobec powyższego, w ocenie Starosty, organem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest marszałek, stosownie do art. 140 ust. 2 pkt 5c ustawy Prawo wodne. Ponadto, dla odcinka drogi [...] – [...] Marszałek Województwa L. prowadził postępowania w sprawie: - wydania pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę drenażu rolniczego na gruntach wsi I., w związku z budową drogi wojewódzkiej [...]-[...], polegającą na włączeniu drenażu rolniczego do zbiorczego drenażu drogi wojewódzkiej z wylotem Db1 do rowu przydrożnego nr 6b i dalej wylotem W4 do rzeki [...] w km 6+572 oraz wylotem Db19 do rowu przydrożnego nr 5 i dalej wylotem W5 do rzeki [...] w km 6+615; - zmiany w punkcie III ostatecznej decyzji (pozwolenia wodnoprawnego) Marszałka Województwa D. z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...] w zakresie ilości ścieków opadowych odprowadzanych do rzeki [...] wylotem W4 w km 6+572 i wylotem W5 w km 6+615. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie na rzecz [...] Służby Dróg i Kolei pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę drenażu rolniczego w rejonie ulicy [...] w l. w gminie S., w związku z budową drogi wojewódzkiej [...] – [...] oraz drenażu zbiorczego drogi wojewódzkiej jest Starosta Powiatu W. Zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne marszałek województwa wydaje pozwolenie wodnoprawne, jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Przepis art. 378 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi, że marszałek województwa jest właściwy w sprawach: 1) przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1. Z powołanych przepisów wynika zatem, że marszałek województwa jest organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych związanych z przedsięwzięciami lub instalacjami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko zostały wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenie to jest aktem wykonawczym do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.). Stosownie do art. 60 tej ustawy, w ww. rozporządzeniu wymienione zostały: 1) przedsięwzięcia, które zawsze mogą znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) przedsięwzięcia, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a także przypadki, w których zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 i 2. W niniejszej sprawie przedsięwzięciem, z którym związana jest planowana inwestycja to odcinek drogi wojewódzkiej o czterech pasach ruchu i długości 5,035 km. Z § 2 pkt 31 i 32 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wynika, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zaliczane są autostrady i drogi ekspresowe (pkt 31) oraz drogi inne niż wymienione w pkt 31, o nie mniej niż czterech pasach ruchu i długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku oraz zmiana przebiegu lub rozbudowa istniejącej drogi o dwóch pasach ruchu do co najmniej czterech pasów ruchu na długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku (pkt 32). Twierdzenie Starosty, że droga wojewódzka [...] – [...] jest częścią większego przedsięwzięcia, którego łączna długość wynosić będzie około 38 km i okoliczność ta powinna być brana pod uwagę przy ustalaniu właściwości organu jest, zdaniem Sądu, niezasadne. W § 2 pkt 32 nieprzypadkowo mowa jest o drogach o "długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku". Kryterium, które brane jest pod uwagę przy zaliczaniu inwestycji do przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest odcinek realizowanej drogi, nie zaś cała droga. Z art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Starosta nie wykazał, że poszczególne odcinki drogi wojewódzkiej są powiązane. Technologia to sposób wytworzenia bądź przetworzenia jakiegoś dobra. Każdy z odcinków drogi może zostać wykonany samodzielnie. Pomiędzy poszczególnymi odcinkami drogi istnieje jedynie powiązanie funkcjonalne. Inwestycja, której dotyczy wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego związana jest z drogą wojewódzką o długości mniejszej niż 10 km. Nie jest to droga, o której mowa w § 2 pkt 31 i 32 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co oznacza, że nie jest to inwestycja, którą zaliczyć należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne nie może być podstawą uznania Marszałka Województwa O. za organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę drenażu rolniczego w rejonie ulicy [...] w l. w gminie S., w związku z budową drogi wojewódzkiej [...] – [...] oraz drenażu zbiorczego drogi wojewódzkiej. Podstawą do uznania Marszałka Województwa O. za organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla ww. inwestycji nie może też być art. 140 ust. 2 pkt 5c ustawy Prawo wodne. Z przepisu tego wynika, że marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne wszystkie, o których mowa w art. 122, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do wydania jednego z tych pozwoleń. Dla ustalenia właściwości marszałka województwa na podstawie tego przepisu istotne nie jest to, czy marszałek wydawał pozwolenia wodnoprawne w związku z realizacją inwestycji, tylko czy był zobowiązany do wydania takich pozwoleń. Stosownie do art. 122 ust. 1 ustawy Prawo wodne, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pozwolenie wodnoprawne wymagane jest na: 1) szczególne korzystanie z wód; 2) regulację wód oraz zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wody; 3) wykonanie urządzeń wodnych; 4) rolnicze wykorzystanie ścieków, w zakresie nieobjętym zwykłym korzystaniem z wód; 5) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej; 6) piętrzenie wody podziemnej; 7) gromadzenie ścieków oraz odpadów w obrębie obszarów górniczych utworzonych dla wód leczniczych; 8) odwodnienie obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych; 9) wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów; 10) wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45a ust. 1. Nadto, z art. 122 ust. 2 ww. ustawy wynika, że pozwolenie wodnoprawne jest wymagane również na: 1) gromadzenie ścieków, a także innych materiałów, prowadzenie odzysku lub unieszkodliwianie odpadów; 2) wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót; 3) wydobywanie kamienia, żwiru, piasku, innych materiałów oraz ich składowanie - na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa w art. 40 ust. 3 i art. 88l ust. 2. Zgodnie z art. 140 ust. 2 ustawy Prawo wodne marszałek województwa wydaje pozwolenie wodnoprawne: 1) jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; 1a) o których mowa w art. 122 ust. 1, jeżeli dotyczą korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących, będących przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) na wykonanie budowli przeciwpowodziowych; 3) na przerzuty wody i wykonanie niezbędnych do tego urządzeń wodnych; 4) na wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów; 5) o których mowa w art. 122 ust. 2; 5a) na wydobywanie z wód powierzchniowych kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów; 5b) na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45a ust. 1 pochodzących z eksploatacji instalacji związanej z przedsięwzięciami, o których mowa w pkt 1; 5c) wszystkie, o których mowa w art. 122, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do wydania jednego z tych pozwoleń; 5d) na wspólne korzystanie z wód, o którym mowa w art. 130, jeżeli jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla jednego z zakładów. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by z realizacją odcinka drogi wojewódzkiej [...] – [...] w rejonie ulicy [...] w l. związana była realizacja przedsięwzięcia wymienionego w punktach 1, 1a, 2, 3, 4, 5, 5a, 5b, czy 5d ust. 2 art. 140 ustawy Prawo wodne. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że Marszałek Województwa O. był organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę drenażu rolniczego w rejonie ulicy [...] w l. w gminie S., w związku z budową drogi wojewódzkiej [...] – [...] oraz drenażu zbiorczego drogi wojewódzkiej. Wydanie pozwolenia dla tej inwestycji nie należy również do właściwości dyrektora regionalnego zarządu, który zgodnie z art. 140 ust. 2a ustawy Prawo wodne, wydaje pozwolenia wodnoprawne, w przypadku gdy szczególne korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych, w całości lub w części, odbywa się na terenach zamkniętych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. ustawy Prawo ochrony środowiska, a odrębne przepisy nie stanowią inaczej. W konsekwencji stwierdzić należy, że organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla inwestycji wymienionej we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość będzie Starosta Powiatu W. (zob. postanowienia NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II OW 140/14 i II OW 141/14). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 7