II OZ 1018/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1168/16 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej T. D. w sprawie ze skargi T. D. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2016 r., nr ... w przedmiocie obowiązku sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1168/16 odrzucono skargę kasacyjną T. D. od wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 17 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1168/16, którym sąd oddalił skargę T. D. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego 31 marca 2016 r., nr ... w przedmiocie obowiązku sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 13 kwietnia 2017 r. Skarżąca została pouczona, że od powyższego wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, za pośrednictwem tutejszego Sądu, która - pod rygorem odrzucenia - powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. W dniu 12 maja 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna została sporządzona i podpisana przez samą skarżącą – T. D. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 25 maja 2017 r. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną T. D. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2017 r. WSA w Warszawie odrzucając skargę kasacyjną wywiódł, że zgodnie z treścią art. 175 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (z zastrzeżeniem § 2 i 3). Natomiast skarżąca skargę kasacyjną sporządziła osobiście. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby była uprawniona do osobistego jej sporządzenia, w oparciu o § 2 art. 175 p.p.s.a., w myśl którego przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Skarżąca została prawidłowo pouczona o wymogach formalnych skargi kasacyjnej, leczy wymogów tych nie zachowała, co skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 178 p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną T. D.. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca T. D., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jego uchylenie ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a., mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na prowadzeniu postępowania w wyniku uzasadnionych podstaw jego nieważności, w warunkach błędnego i niezasadnego przyjęcia, jakoby skargę kasacyjną nadaną w placówce operatora pocztowego w dniu 12 maja 2017 r., strona złożyła osobiście, podczas gdy była ona w toku postępowania sądowoadministracyjnego przed WSA reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego - D. P., która to sporządziła i wysiała ww. pismo (prawdopodobnym jest, że ww. pismo złożyła za pośrednictwem innej osoby, co może wynikać z okoliczności bez wymaganego podpisu bezpośrednio do NSA), a wobec tego zachowany został wymóg przymusu adwokacko-radcowskiego ze strony skarżącej, zaś okolicznością potwierdzającą taki stan rzeczy jest miejsce nadania ww. skargi kasacyjnej w placówce pocztowej oraz przedłożony poniżej paragon fiskalny dotyczący wynagrodzenia pełnomocnika za reprezentowanie ww. osoby w przedmiotowym postępowaniu, podczas gdy skarżąca nie miała wiedzy odnośnie jakichkolwiek nieprawidłowości, została zapewniona przez swojego pełnomocnika (która jak się okazało przebywała wówczas na urlopie) o tym, że skarga kasacyjna w przedmiotowej sprawie zostanie złożona w odpowiednim terminie oraz z zachowaniem ustawowych wymogów, wobec czego, na skutek zawinienia pełnomocnika strony, który jak się okazuje nie występowała w ogóle w postępowaniu i jej nie reprezentowała, została ona bez własnej winy pozbawiona możności dochodzenia swych praw w przedmiotowym postępowaniu; 2. naruszenie art. 175 §1 w zw. z art. 178 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, w postaci nieuprawnionego w stanie faktycznym sprawy przyjęcia, iż strona skarżąca złożyła osobiście skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego skargę, nadaną przez w placówce operatora pocztowego w dniu 12 maja 2017r. tym samym nie dochowując wymogów przewidzianego w art. 175 § 1, tj. przymusu adwokacko-radcowskiego, konsekwencją czego, WSA odrzucił skargę na podstawie art. 178 p.p.s.a., podczas gdy strona będąc według swojej najlepszej wiedzy reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, który to złożył uprzednio ww. "skargę kasacyjną", wprowadzając stronę i Sąd w błąd, co do swoich działań, w sprawie w ogóle nie występował, zgodnie z prawem uzasadnia przywrócenie stronie terminu do jej prawidłowego złożenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Sporządzanie skargi kasacyjnej przez stronę z naruszeniem art. 175 § 1-3 p.p.s.a. jest brakiem kasacji, który uzasadnia jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia objętym tzw. przymusem adwokacko-radcowskim. Oznacza to, że brak sporządzenia jej przez jedną z osób opisanych w art. 175 p.p.s.a. wyklucza możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia. Jest ona w takiej sytuacji niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na mocy art. 178 p.p.s.a. Obowiązek ustanowiony w art. 175 § 1 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej. Oznacza to również, że brak ten nie podlega konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 2 października 2012 r., II OZ 832/12, z dnia 20 marca 2012 r., I OZ 169/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zw. dalej CBOSA). W przedmiotowej sprawie skarżąca, pomimo pouczenia udzielonego przez Sąd I instancji, osobiście sporządziła skargę kasacyjną o treści " Ja niżej podpisana T. D., składam skargę kasacyjną na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2017r. za sygn akt: VII SA/Wa 1168/16" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca była adwokatem lub radcą prawnym, ani którymkolwiek z podmiotów wskazanych w art. 175 § 2 p.p.s.a., a co za tym idzie jest ona pozbawiona zdolności postulacyjnej do dokonania tej czynności procesowej. Odnosząc się do zarzutów postawionych w zażaleniu wskazać należy, że w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa, którego rzekomo skarżąca miała udzielić r. p. D. P. W całym postępowaniu skarżąca działała osobiście i nie była reprezentowana przez żadnego profesjonalnego pełnomocnika. Skarga kasacyjna w której wskazano, że "Ja niżej podpisana T. D., składam skargę kasacyjną (...)" została opatrzona podpisem "T. D.". Zatem argumentacja zażalenia nie jest wiarygodna. Jedynie na marginesie wskazać należy, że uchybienia wynikające z nierzetelnego wypełniania obowiązków przez pełnomocnika wywołują negatywne konsekwencje procesowe dla strony, którą reprezentuje. Oznacza to, że zarówno wszelkie czynności procesowe pełnomocnika, jak i wszelkie jego zaniechania, mające miejsce w zakresie udzielonego mu pełnomocnictwa, pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla mocodawcy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 4