II OZ 104/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1444/19 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie. Pismem z dnia 28 maja 2019 r. B. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. Pismami z dnia 22 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykonując zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 3 lipca 2019 r., wezwał radcę prawnego P. F. (pełnomocnika skarżącego) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wskazanie numeru PESEL, podpisania skargi, oraz do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie pełnomocnik uiścił wpis sądowy od skargi oraz nadesłał pismo z dnia 31 lipca 2019 r. w którym wskazał numer PESEL strony skarżącej. Jednocześnie dołączył odpis skargi z dnia 28 maja 2019 r. własnoręcznie podpisany oraz uwierzytelniony odpis pełnomocnictwo podpisanego przez skarżącego "do prowadzenia we wszystkich instancjach postępowania dot. skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego." W pełnomocnictwie sprecyzowano, że obejmuje ono upoważnienie do: "1. wszystkich łączących się ze sprawą czynności pozaprocesowych, 2. wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi kasacyjnej, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego ich wniesieniem 3. wszelkich czynności podejmowanych w celu zabezpieczenia i egzekucji, 4. udzielenia substytucji, 5 zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania roszczenia, 6. odbioru świadczenia od strony przeciwnej, 7. odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej, 8 wskazania rachunku bankowego, na który należy przekazać świadczenie pieniężne, 9 odbioru wszelkiej korespondencji w sprawie, 10. występowania przed organami administracji rządowej i samorządowej wszystkich szczebli." Postanowieniem z dnia 17 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Sąd uznał, że pomimo prawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia braku skargi w wyznaczonym terminie, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania tej czynności, brak ten nie został uzupełniony. Pełnomocnik skarżącego nadesłał pełnomocnictwo, jednakże nie dotyczy ono reprezentowania strony w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym w przedmiotowej sprawie. Tym samym nie spełnia ono wymogu pełnomocnictwa ogólnego, o jakim mowa w art. 37 § 1 w zw. z art. 36 pkt 1 P.p.s.a, który wymaga, aby pełnomocnictwo ogólne dotyczyło prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie i odrzucenie skargi, w sytuacji gdy wszystkie braki formalne zostały uzupełnione; - art. 36 w związku z art. 39 P.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pełnomocnictwo przedłożone przez pełnomocnika nie spełniało wymogów pełnomocnictwa ogólnego do prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga winna odpowiadać wszelkim wymaganiom, jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym, a zatem winna spełniać określone warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 P.p.s.a. Jednym z tych wymagań jest dołączenie do pisma pełnomocnictwa lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 P.p.s.a.). Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.) Powyższe okoliczności nie zostały zakwestionowane przez pełnomocnika skarżącego. Jednak wskazuje on, że przesłane przez niego pełnomocnictwo umocowało do występowania przed sądami administracyjnymi. W tym kontekście należy odwołać się do art. 36 P.p.s.a. zgodnie z którym, przewidziane są trzy rodzaje pełnomocnictw uprawniających pełnomocnika do występowania w imieniu strony w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Najszersze z nich, pełnomocnictwo ogólne obejmuje, stosownie do art. 36 pkt 1 P.p.s.a. prowadzenie spraw przed sądami administracyjnymi. Drugie, węższe, uprawnia zgodnie z art. 36 pkt 2 P.p.s.a. do prowadzenia poszczególnych spraw, zaś trzecie może dotyczyć, jak wskazuje treść art. 36 pkt 3 P.p.s.a., niektórych tylko czynności w postępowaniu. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, pełnomocnictwo z dnia 28 maja 2019 r., przesłane w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, spełniało wymogi pełnomocnictwa ogólnego i upoważniało do występowania w imieniu skarżącego "przed sądem administracyjnym". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny nadesłanego pełnomocnictwa i stwierdził, że nie spełnia ono wymogów pełnomocnictwa ogólnego. Sposób jego sformułowania wskazuje na to, że intencją skarżącego było upoważnienie "do prowadzenia we wszystkich instancjach postępowania dot. skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego". W treści pełnomocnictwa nie zawarto upoważnienia do występowania przed sądami administracyjnymi. Należy także zwrócić uwagę, że przedłożony do akt dokument stanowi kserokopię pełnomocnictwa (poświadczoną za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego P. F.) udzielonego przez Z. D. oraz B. D. do prowadzenia postępowania dotyczącego skargi na bliżej nieokreśloną decyzję GINB. Tymczasem, w niniejszej sprawie, w skardze wniesionej przecież przez tego samego pełnomocnika, określono zaskarżony akt jako postanowienie. Określenie to było zresztą zgodne z rzeczywistością. Dokumentem procesowym kończącym postępowanie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia było bowiem postanowienie GINB z dnia [...] kwietnia 2019 r. Ponadto, podpisy pod pełnomocnictwem złożyli Z. D. i B. D., a przecież jako skarżący został w skardze wskazany jedynie B. D. Katalog czynności procesowych, określający zakres udzielonego pełnomocnictwa, w ogóle nie nawiązuje do postępowania przed sądami administracyjni. Jest to szereg czynności procesowych z zakresu postępowania cywilnego, a także łączących się z nimi czynności procesowych, egzekucyjnych, a także występowanie przed organami administracji rządowej i samorządowej wszystkich szczebli. Zarówno zatem w płaszczyźnie konkretnej, jak i abstrakcyjnej, przedłożony odpis dokumentu pełnomocnictwa nie nawiązuje do postępowania w sprawie ze skargi na wyżej wskazane postanowienie GINB przed WSA w Warszawie. W związku z taka treścią pełnomocnictwa przedłożonego na skutek wezwania do usunięcia braków skargi, wskazać jeszcze trzeba, że złożenie pełnomocnictwa do innej sprawy sądowej lub administracyjnej, z którego treści wynika upoważnienie dla pełnomocnika do występowania w innej sprawie, nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 P.p.s.a. W takiej sytuacji, strona obowiązana jest uzupełnić ten brak formalny pisma i złożyć pełnomocnictwo (względnie jego odpis) w indywidualnej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FZ 166/19). Z wyraźnej regulacji art. 37 oraz 46 P.p.s.a. wynika, że to na pełnomocniku ciąży obowiązek wykazania swego prawidłowego umocowania. Takie stanowisko wpisuje się w dominujący w tym zakresie nurt orzecznictwa i znajduje pełne uzasadnienie w okolicznościach rozpatrywanej sprawy. Co więcej, pełnomocnictwo należy złożyć do każdej indywidualnej sprawy sądowoadministracyjnej. Argumentem na poparcie tego stanowiska jest odrębność każdego postępowania sądowoadministracyjnego, co oznacza, że wola działania przez danego pełnomocnika powinna zostać wyrażona w stosunku do każdego z nich z osobna. Przedłożenie jednego egzemplarza pełnomocnictwa, złożonego do wszystkich spraw ze skarg danej strony, nie może więc spełniać wymogu, o jakim mowa w treści art. 37 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia: 20 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 503/13; 6 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 431/16). Wezwanie Sądu z dnia 22 lipca 2019 r. (k. 9) było jednoznaczne w swej treści i dotyczyło nadesłania pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego "przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi". Wbrew wywodom zażalenia pełnomocnictwo z dnia 28 maja 2019 r. nie było pełnomocnictwem ogólnym do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi (art. 36 pkt 1 P.p.s.a.). Niewykonanie jednoznacznie brzmiącego wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego "przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi" wyczerpuje przesłankę odrzucenia skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 46 § 3 P.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.