II OZ 1060/25

Dnia 8 lipca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron, , , po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P., K. P., D. K. i D.K.1 na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2524/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 897/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1) oddalić zażalenie R. P.; 2) odrzucić zażalenie K. P., D. K. i D.K.1. R. P. i K. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia 25 lipca 2024 r., nr 897/2024, którą w związku z odwołaniem R. P. umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 18 stycznia 2024 r., nr IIWT/68/2024, nakazującej K. P. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale połączonego z gruntem, tj. obiektu typu blaszak o wym. 3,0 m x 5,0 m i wysokości 2,20 m - 1,9 m, usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w W. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2524/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. P. Następnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 13 maja 2025 r. wezwano R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję WINB w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). Ponadto należy wskazać, że zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 730/24, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy, a zarządzenie to stało się prawomocne wobec jego niezaskarżenia. W tym miejscu należy wskazać, że przedmiot niniejszej sprawy dotyczy zarządzenia z dnia 13 maja 2025 r., którym do uiszczenia wpisu od skargi wezwano R. P. R. P. oraz K. P., D. K. i D.K.1 wnieśli zażalenie na ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII. W uzasadnieniu zażalenia zawarto argumentację odnoszącą się do problemów finansowych, do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji WINB oraz wnioskując o zawieszenie postępowania administracyjnego, a także domagając się rozpoznania sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie R. P. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Z kolei zażalenie złożone przez K. P., D. K. i D.K.1 podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W takim przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia pisma (skargi, sprzeciwu, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania). Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia, wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury – 500 zł. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja WINB z dnia 25 lipca 2024 r., którą umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Sprawa, w której wniesiono skargę, jest zatem niewątpliwie sprawą z zakresu budownictwa. Wpis sądowy od takiej skargi należny jest w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia. Zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 13 maja 2025 r. o wezwaniu R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jest zatem prawidłowe. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie mogły mieć wpływu argumenty zażalenia. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII, NSA sprawdza jedynie, czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu i w jakiej wysokości. Taki zaś obowiązek w niniejszej sprawie istniał w związku z treścią art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. oraz w związku z tym, że kwestia dotycząca prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta ww. postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 730/24. Dlatego też dalsze argumentowanie przez skarżącego w zażaleniu, że nie stać go na uiszczenie wpisu sądowego z uwagi na wielość zainicjowanych postępowań sądowoadministracyjnych, nie ma znaczenia na aktualnym etapie postępowania dla oceny legalności zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W związku z powyższym zażalenie R. P. należało oddalić. Odnosząc się do zażalenia wniesionego przez K. P., D. K. i D.K.1 wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Na podstawie art. 198 p.p.s.a. przepis ten ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zgodnie natomiast z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Dodać również należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez K. P., D. K. i D.K.1 na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 13 maja 2025 r. wzywające R. P. do uiszczenia wpisu od skargi jest niedopuszczalne, ponieważ nie byli oni adresatami tego zarządzenia. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia – w tym przypadku wyłącznie R. P. W tej sytuacji zażalenie wniesione przez K. P., D. K. i D.K.1 podlegało odrzuceniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.