II OZ 1099/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, , , po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2010 roku, sygn. akt II SA/Gd 374/10 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] marca 2010 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 374/10 odmówiono B. J. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z [...] marca 2010 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego pod nazwą: "Budowa kanalizacji sanitarnej na terenie gminy Kobylnica". W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 1 czerwca 2010 r., doręczonym 19 czerwca 2010 r., wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych pouczając równocześnie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni, od daty doręczenia odpisu zarządzenia, spowoduje jej odrzucenie. Pismem z 5 lipca 2010 r. (które wpłynęło do Sądu 8 lipca 2010 r.), B. J. wniosła o przeksięgowanie 100 złotych "z konta sprawy II SA/Gd 427/09" i 100 zł "z konta sprawy II SA/Gd 428/09" przeznaczonych do zwrotu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego. "Ewentualnie", skarżąca wniosła o uznanie jej pisma z 5 lipca 2010 r. za wniosek o przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia Sądu z 1 czerwca 2010 r. Wpis nie mógł być uiszczony w terminie z powodu "niedyspozycji i nieobecności" B. J. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 9 lipca 2010 r. poinformowano skarżącą, że jej wniosek o przeksięgowanie 200 zł nie może zostać uwzględniony, ponieważ 25 i 28 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku polecił zwrócić wpisy sądowe od spraw o sygn. akt II SA/Gd 428/09 i II SA/Gd 427/09. W odpowiedzi skarżąca "wniosła o zmianę wydanych poleceń w tej sprawie" i uznała, że jako właścicielka wpłaconych do Sądu pierwszej instancji pieniędzy, ma prawo nimi dysponować zgodnie ze swoją wolą. Wniosek o przeksięgowanie wpisów został złożony zanim WSA w Gdańsku poinformował o wydaniu polecenia ich zwrotu. Odmowa uwzględnienia jej wniosku powinna mieć formę określoną przepisami prawa postępowania przed sądami administracyjnymi. W notatce urzędowej z 30 lipca 2010 r. (k. 25) zawarto informację, że 28 czerwca 2010 r. przekazano do Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku polecenie Przewodniczącej Wydziału z 25 i 28 czerwca 2010 r. dotyczące zwrotu uiszczonych wpisów sądowych w sprawach o sygn. akt II SA/Gd 427/09 i II SA/Gd 428/09. W dniu 8 lipca 2010 r. pracownik Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA w Gdańsku dokonał przelewu w/w kwoty z rachunku sądowego na rachunek urzędu pocztowego, który dokonuje jej zwrotu na wskazany adres. Oddalając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że podając "niedyspozycję" jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu, B. J. nie wyjaśniła w żaden sposób, na czym ta niedyspozycja polegała, ani nie przedłożyła żadnych dokumentów, takich jak np. dokumentacja lekarska, które mogłyby ją potwierdzać. Niczym nie poparte twierdzenia strony są, zdaniem Sądu pierwszej instancji niewystarczające, aby uznać że uprawdopodobniła, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Ponadto podkreślono, że zgodnie z art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Tymczasem, skarżąca nie uiściła 200 zł tytułem wpisu od skargi. Obowiązkiem skarżącej było uiścić wpis od skargi, a dowód wpłaty dołączyć do wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W zażaleniu, B. J. wniosła o uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i podkreśliła, że "sąd dysponuje" jej pieniędzmi "od kilku miesięcy". Wojewódzki Sąd Administracyjny nie doręczył skarżącej "żadnego zarządzenia w sprawie zwrotu pieniędzy". Sąd nie wskazał też podstawy prawnej, z której wynika zakaz przeksięgowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie, termin do uiszczenia wpisu od skargi wniesionej przez B. J. upłynął 28 czerwca 2010 r. Wniosek skarżącej o przeksięgowanie kwoty 200 zł datowany był na 5 lipca 2010 r. Tym samym, zasadne stało się rozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji wniosku o przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia z 1 czerwca 2010 r. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowienie o przywróceniu terminu może zostać wydane wtedy, gdy strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (np. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10). Należy podkreślić, że poza wskazaniem, że wcześniejsze wykonanie zarządzenia było niemożliwe z powodu "niedyspozycji i nieobecności", skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności mogących uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Ten obowiązek wynika wprost z art. 87 § 2 p.p.s.a. Ponadto, jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, B. J. nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 87 § 4 p.p.s.a. (równocześnie z wnioskiem strona powinna była dokonać czynności, której nie dokonała w terminie). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.