II OZ 1111/13

Dnia 3 grudnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Lublinie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 297/13 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 czerwca 2013 r. w sprawie ze skargi Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Lublinie na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 297/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Lublinie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 czerwca 2013 r. w sprawie ze skargi Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Lublinie na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 18 września 2013 r. reprezentujący stronę skarżącą pełnomocnik, radca prawny M. K. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu podniósł, że z uwagi na występujące dolegliwości zdrowotne oraz nieobecność domowników w miejscu zamieszkania, zmuszony był zwrócić się do pracownika Spółdzielni o wysłanie listu poleconego zawierającego wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 27 czerwca 2013 r. Oświadczył, że o fakcie uchybieniu terminu do złożenia ww. wniosku powziął widomość dopiero w chwili doręczenia postanowienia sądu z dnia 4 września 2013 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że powoływanie się na zaniedbanie osoby, którą pełnomocnik strony skarżącej posłużył się, nie daje podstaw do uznania, że zachodzi brak winy w uchybienia terminowi, nawet jeżeli osoba ta pozostawała w przekonaniu, że wniosek został nadany w terminie. Takie zaś okoliczności wskazał pełnomocnik. Pozostawienie przesyłki w komórce zajmującej się wysyłką korespondencji w Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej nie jest bowiem równoznaczne z jej skutecznym nadaniem, o czym profesjonalny pełnomocnik winien był poinformować osobę, która miała nadać przesyłkę. Pełnomocnik kierując się doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych powinien przedsięwziąć wszelkie działania, aby pismo zostało nadane we właściwym terminie i pod właściwy adres. Przytoczył, że w postanowieniu NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 365/12 sąd ten stwierdził, że błędy popełnione przez pracowników podległych profesjonalnemu pełnomocnikowi strony należy oceniać jako błędy pełnomocnika. Ponadto uznał, że złożony przez pełnomocnika strony dokument lekarski określony jako "wywiad" z dnia 4 lipca 2013 r. (k. 61) nie wskazuje na wystąpienie u pełnomocnika nagłej choroby, która uniemożliwiałaby mu podjęcie działań w celu skutecznego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W zażaleniu pełnomocnik strony skarżącej zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisu art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.), poprzez uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 27 czerwca 2013 r. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie ww. postanowienia WSA w Lublinie z dnia 25 września 2013 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku WSA w Lublinie z dnia 27 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 P.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony okoliczności niemożliwych do przezwyciężenia, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (zob. szerzej: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II , s. 368 - 370). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności sprawdza, czy spełnia on wskazane wymogi formalne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony skarżącej jako przyczynę uchybienia terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 czerwca 2013 r., wskazał swoje dolegliwości zdrowotne oraz osobę, przez niego upoważnioną, która zaniedbała obowiązkowi wysłania listu poleconego zawierającego wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 września 2013 r. w przepisowym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, będące odzwierciedleniem ugruntowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, zgodnie z którym błędy popełnione przez pracowników podległych profesjonalnemu pełnomocnikowi strony należy oceniać jako błędy pełnomocnika. Pozostawienie przesyłki w komórce zajmującej się wysyłką korespondencji w Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej nie jest bowiem równoznaczne z jej skutecznym nadaniem, o czym profesjonalny pełnomocnik winien był poinformować osobę, która miała nadać przesyłkę i świadczy to o niedołożeniu należytej staranności, stanowiąc błąd, za który pełnomocnik, i tym samym, strona ponosi winę. Reasumując, ocena determinującej oddalenie wniosku o przywrócenie terminu przesłanki braku winy w uchybieniu terminu dokonana przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu jej nie podważyły. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.