II OZ 1124/08

Dnia 30 października 2008 roku Naczelny Sąd Administracyjny w osobie: Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 września 2008 roku o sygn. akt II SA/Sz 305/08 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. II OZ 1124/08 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 5 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił K. Z. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w S. w przedmiocie nadzoru sanitarnego. Jak wynika z uzasadnienia, decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało doręczone stronie w dniu 22 stycznia 2008 r. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W dniu 3 marca 2008 r. K. Z. osobiście złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...]. Skarżąca podała, iż po otrzymaniu decyzji organu odwoławczego, wstrzymała się z wysłaniem skargi na ten akt, gdyż podjęła próbę osobistego wyjaśnienia "swoich problemów" w Powiatowym Inspektoracie Sanitarnym. Pomimo podjętych starań skarżącej nie udało się jednak uzyskać pozytywnej dla niej decyzji. W związku z tym skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z dnia 26 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił wniosek skarżącej, wskazując, że został on złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W dniu 11 lipca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem o sygn. akt II OZ 754/08, uchylił powyższe orzeczenie stwierdzając, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji dopuścił się określonych uchybień procesowych. Jako że strona nie może ponosić konsekwencji błędnych działań Sądu, nie można mówić o niezachowaniu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wyłącznie z winy skarżącej. Ponownie rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, iż skarżąca co prawda złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednak nie uprawdopodobniła, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez własnej winy. Motywując swój wniosek skarżąca wskazała mianowicie, że po otrzymaniu decyzji organu odwoławczego, wstrzymała się z wysłaniem skargi na ten akt, albowiem podjęła próbę osobistego wyjaśnienia "swoich problemów". Jednakże, pomimo podjętych starań, stronie nie udało się uzyskać pozytywnej dla niej decyzji. Skarżąca świadomie zatem zrezygnowała z wniesienia w ustawowym terminie środka zaskarżenia, licząc, że w innym trybie uda jej się doprowadzić do zmiany niekorzystnego rozstrzygnięcia. Dopiero niemożność pozytywnego załatwienia sprawy stała się przyczynkiem do złożenia przez stronę skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sąd I instancji podkreślił, iż o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody do dokonania czynności nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Sąd nie znalazł zatem podstaw do uznania braku winy skarżącej i oddalił wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. Z. wniosła o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi i uznanie, że uprawdopodobniła, iż bez swojej winy uchybiła terminowi do dokonania czynności. W motywach zażalenia strona podniosła, iż nigdy nie użyła sformułowania, że powodem niewniesienia skargi w terminie była próba wyjaśnienia "swoich problemów". Skarżąca dokonała największych wysiłków i dotrzymała wszelkiej staranności, aby wykazać, że narzucony obowiązek wykonania odrębnego przejścia do wc jest niemożliwy ze względów technicznych. Skarżąca wstrzymała się z wniesieniem skargi, gdyż wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w dniu 18 lutego 2008 r. o ponowne zbadanie sprawy, a jej działanie spowodowane było obietnicą Dyrektora Inspektoratu, iż decyzja zostanie zmieniona. Pismo z dnia 27 lutego 2008 r., w ocenie skarżącej, stanowi integralną część zaskarżonej decyzji i od daty jego doręczenia powinien być liczony bieg terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 3). W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż postanowieniem z dnia 11 lipca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził kwestię dochowania przez skarżącą siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., rozważenia wymaga zatem jedynie, czy skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do sadu administracyjnego. Otóż, podkreślenia wymaga, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Oceniając, czy w danej sytuacji przesłanka ta wystąpiła, przyjmuje się tzw. obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W rozpatrywanej sprawie za przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia skargi do sądu administracyjnego należy uznać fakt, że skarżąca oczekiwała na zmianę zaskarżonej decyzji, która miała być wynikiem wniesienia przez nią w dniu 18 lutego 2008 r. pisma do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.. Analiza powołanych przez skarżącą przyczyn uchybienia terminu prowadzić musi do przekonania, że zachowanie strony, polegające na powstrzymaniu się od złożenia skargi miało charakter świadomy. Wystąpienie do organu administracji z prośbą o ponowne rozpatrzenie zaleceń kontrolnych i wyrażenie zgody na dalsze prowadzenie działalności w zakresie fryzjerstwa damskiego było bowiem świadomym wyborem przez stronę sposobu zakwestionowania nałożonego obowiązku wykonania wydzielenia toalety w zakładzie lub w ciągu komunikacyjnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób uznać podjętej przez skarżącą próby ponownego rozpatrzenia sprawy na drodze administracyjnej za okoliczność niezależną od jej woli i uznać za przyczynę niezawinioną w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Twierdzenia skarżącej, że dokonała największych wysiłków i dotrzymała wszelkiej staranności, aby wykazać, że narzucony obowiązek realizacji odrębnego przejścia do wc jest ze względów technicznych niemożliwy do wykonania, nie mogą być ocenione jako usprawiedliwiające uchybienie terminu. Nie zasługuje również na aprobatę pogląd wyrażony w zażaleniu, iż bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego powinien być liczony dopiero od daty otrzymania pisma z dnia 27 lutego 2008 r., wydanego w wyniku osobistej interwencji skarżącej, stanowiącego w jej opinii integralną część decyzji. Pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie nie może być uznane za integralną część decyzji już choćby z tego względu, że pochodzi od innego organu, niż ten, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, a pismo skarżącej z dnia 18 lutego 2008 r. nie stanowiło wniosku o uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa wniesienia w stosunku do decyzji skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tej kwestii. Zgodnie bowiem z treścią art. 111 § 2 kpa tylko w tym przypadku termin dla strony do wniesienia skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi. Jedynie na marginesie rozważań wypada zauważyć, że nie polega na prawdzie oświadczenie skarżącej, iż nigdy nie użyła sformułowania, iż powodem niewniesienia skargi w terminie była próba "wyjaśnienia problemów". Twierdzenie tej treści zostało bowiem zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożonym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.