II OZ 1199/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 16 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. oraz R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 581/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi K.P. oraz R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r., nr 797/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P.; 2. odrzucić zażalenie R.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 581/24, odrzucił zażalenie K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2025 r., sygn. VII SPP/Wa 581/24 w sprawie ze skargi K.P. oraz R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 lipca 2024 r., nr 797/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 581/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 581/24, odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ustanowienia adwokata z wniosku K.P. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 11 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 581/24 uznał, że zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Sąd wyjaśnił, że w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") nie zdecydowano o dopuszczalności złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. Tym samym, zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, Sąd ocenił jako niedopuszczalne. Pismem z 9 lipca 2025 r. K.P. oraz R.P. wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie, podnosząc argumentację wskazującą na niezasadność odmowy udzielenia pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K.P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie R.P. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowienia o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a także postanowienia o przyznaniu zawodowemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy), nie powoduje automatycznej utraty mocy takiego orzeczenia, ale stosownie do art. 260 § 2 p.p.s.a., wstrzymuje jego wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 260). Słusznie zatem przyjął Sąd I instancji, że od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ takie postanowienie nie mieści się w katalogu przypadków wymienionych art. 194 § 1 oraz art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Prawidłowe pozostaje zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że złożone zażalenie na postanowienie z dnia 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 581/24, podlegało odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Za koniecznością odrzucenia zażalenia R.P. przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych, przy czym przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą również wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem skarżonego orzeczenia, ponieważ jego skutki prawne (odrzucenie zażalenia) dotyczą wyłącznie adresata takiego orzeczenia – w tym przypadku wyłącznie K.P. Nadto R.P. nie był inicjatorem niniejszego postępowania o udzielenie prawa pomocy, tym samym postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym zażaleniem K.P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby. Z tych przyczyn zażalenie złożone przez R.P. na postanowienie odrzucające zażalenie K.P. jest niedopuszczalne, ponieważ nie był on adresatem tego postanowienia. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.