II OZ 1224/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-12-01
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, składany na urzędowym formularzu, może być podpisany przez pełnomocnika strony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy składany na urzędowym formularzu może być podpisany także przez pełnomocnika strony. Zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z powodu braku osobistego podpisu wnioskodawcy jest wadliwe, jeśli wniosek został podpisany przez pełnomocnika.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania A. W., działając przez pełnomocnika, złożyła wniosek o ustanowienie adwokata celem złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał do osobistego podpisania wniosku przez A. W., a po niespełnieniu tego wymogu, pozostawił wniosek bez rozpoznania. A. W. wniosła zażalenie na to zarządzenie, domagając się jego uchylenia i przydzielenia adwokata.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 września 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 września 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 321/10 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku A. W. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie
Uczestniczka postępowania A. W., reprezentowana przez pełnomocnika Mieczysławę Witek, złożyła na urzędowym formularzu podpisany przez pełnomocnika wniosek o ustanowienie adwokata celem złożenia skargi kasacyjnej.
Pismem doręczonym w dniu 15 lipca 2010 r. pełnomocnikowi A.W. wezwano do uzupełnienia braków wniosku poprzez osobiste podpisanie formularza przez A. W., w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie M. W. złożyła oświadczenie informujące, że wnioskodawca przebywa za granicą i nie posiada stałego miejsca zamieszkania, pod którym formularz mógłby zostać doręczony.
Zarządzeniem z dnia 27 września 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 321/10, pozostawiono powyższy wniosek bez rozpoznania wskazując, że w myśl art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Sąd podał, że stosownie do art. 252 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określania wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r., Nr 227, poz. 2245). Wniosek ten powinien zawierać osobiste oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Z uwagi zatem na fakt, że oświadczenie zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, obejmujący je wniosek musi być osobiście podpisany przez wnioskodawcę, nawet wówczas gdy działa on przez pełnomocnika (m.in. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt II OZ 492/06). W niniejszej sprawie nastąpiło prawidłowe wezwanie w zakresie wymogu osobistego podpisania wniosku wraz z nałożeniem rygoru pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a wnioskodawca wymogu tego nie spełnił.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. W., reprezentowana przez pełnomocnika M. W., wnosząc o jego uchylenie i przydzielenie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz o zobowiązanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do przesłania do podpisu formularza oświadczenia na adres obecnego pobytu wnioskodawczyni.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zawiera uzasadnione podstawy.
W niniejszej sprawie kluczową kwestią jest możliwość podpisania przez pełnomocnika strony wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o udzielenie prawa pomocy winien być podpisany osobiście przez wnioskodawcę, nawet wówczas, gdy działa on przez pełnomocnika. Tymczasem, w kwestii tej Naczelny Sąd Administracyjny zajął odmienne stanowisko w uchwale składu 7 sędziów z dnia 20 maja 2010 r., sygn. I OPS 11/09 (publ. ONSAiWSA 2010/4/54 oraz Dor.Podat. 2010/6/31) podjętej na skutek wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: "wniosek o przyznanie prawa pomocy składany na urzędowym formularzu, o jakim mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), może być podpisany także przez pełnomocnika strony".
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela powołane wyżej stanowisko i stwierdza, że znajduje ono zastosowanie również w niniejszej sprawie. Powoduje to konieczność uwzględnienia zażalenia i uchylenia zaskarżonego zarządzenia w celu rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji wniosku strony o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu w dniu 17 czerwca 2010 r.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło