II OZ 124/14

Dnia 11 lutego 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1094/13 o odmowie przywrócenia terminu wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. Ś. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1094/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił A. Ś. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi A. Ś. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Decyzja została doręczona A. Ś. w dniu 12 czerwca 2013 r. (k. 18 akt organu II instancji). A. Ś. wniósł skargę w dniu 11 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego). Na kopercie zostało co prawda zaznaczone, że jest ona wnoszona za pośrednictwem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jednakże przesyłka została w sposób wyraźny zaadresowana bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i zgodnie z tym adresem doręczona. Do tegoż sądu skarga wpłynęła w dniu 15 lipca 2013 r. (prezentata na skardze). W tej samej dacie wydane zostało zarządzenie sygn. akt W.II.5011/59/2013 o przekazaniu skargi do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Skarga została wysłana do organu nadzoru budowlanego w dniu 16 lipca 2013 r. Postanowieniem z dnia 10 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę i zwrócił skarżącemu cały uiszczony wpis od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2745/13 oddalił skargę kasacyjną na postanowienie Sądu pierwszej instancji. W piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2013r. A. Ś. domagał się przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Podnosił, że nadał ją w terminie do organu administracji, natomiast urząd pocztowy omyłkowo wysłał skargę najpierw do sądu. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności stwierdził, że w niniejszej sprawie zostały dopełnione formalne warunki wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, tj. wniosek ten został wniesiony za pośrednictwem organu, przed upływem terminu siedmiodniowego od momentu ustania przyczyny uchybienia (od momentu, gdy skarżący dowiedział się o przekazaniu skargi przez Sąd organowi) oraz strona dopełniła czynności, której nie dokonała w terminie. Ponadto podkreślił, że stosownie do art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Na kopercie należy w takim wypadku wpisać adres organu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji jest rzeczą oczywistą, że umieszczenie na kopercie dwóch różnych adresów dwóch różnych instytucji może spowodować, że poczta dokona doręczenia wyłącznie pod jednym z tych adresów. Doręczyciel nie jest podmiotem wyspecjalizowanym, który posiadałby stosowną wiedzę, w jaki sposób środek zaskarżenia miałby zostać doręczony. Dalej wskazał, że jak dowodzi analiza akt administracyjnych, pełnomocnik skarżącego, wnosząc odwołanie, nie miał problemu z właściwym rozumieniem zwrotu "wnosi się za pośrednictwem" i kopertę zaadresował prawidłowo (k. 1 akt organu odwoławczego). Zatem w ocenie tegoż Sądu nieprecyzyjne zaadresowanie koperty, zawierającej skargę do sądu administracyjnego stanowi uchybienie pełnomocnika strony, a konsekwencje tej niestaranności – obciążają skarżącego bezpośrednio i powodują, że nie można w niniejszej sprawie mówić o niezawinionym uchybieniu terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył reprezentowany przez pełnomocnika – A. Ś., który zaskarżył je w całości oraz wniósł o jego zmianę, względnie uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. uznanie, iż uchybienie terminu do złożenia skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] nastąpiło z winy skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać zatem okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. W orzecznictwie i literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu jest stanem wyjątkowym i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.). Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie była w stanie usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 938/08, [w:] www.cbois.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym należy, że w swojej ocenie Sąd związany jest granicami wytyczonymi przez art. 85 P.p.s.a., tj. zasadą bezskuteczności czynności sądowych dokonanych po upływie terminu. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem wyjątkiem od tej ogólnej zasady. W niniejszej sprawie skarga została nadana w urzędzie pocztowym w terminie otwartym do jej wniesienia, jednakże na skutek błędnego jej zaadresowania bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, została przekazana przez ten Sąd do organu administracji w dniu 16 lipca 2013 r., a więc już z uchybieniem terminu do jej wniesienia. W związku z powyższym strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wyżej wskazanego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela utrwalony już w judykaturze pogląd, że brak winy strony w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W niniejszej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w sytuacji, gdy strona skarżąca błędnie zaadresowała przesyłkę i w konsekwencji termin do wniesienia środka zaskarżenia już upłynął, brak jest podstaw do uznania, że niedotrzymanie terminu do wniesienia skargi było niezawinione. Owe błędne zaadresowanie przesyłki skutkujące niemożnością doręczenia korespondencji, należy uznać za niedbalstwo osoby dokonującej wysyłki, co wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Z tych przyczyn, na podstawie art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.