II OZ 1300/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 837/17 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 837/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie ze skargi Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, oddalił wniosek skarżącej Gminy o przywrócenie termonu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazano, że w piśmie z dnia 16 czerwca 2017 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że doszło do oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie adresu uwidocznionego na kopercie, albowiem przy prawidłowym oznaczeniu adresata (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie) podany został adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (ul. Rakowicka 10 w Krakowie). Skarżąca podkreśliła, że powyższe błędne oznaczenie znalazło się jedynie na kopercie, natomiast dołączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru zostało wypełnione należycie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Jak wskazał Sąd skarżąca argumentowała, iż uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło w wyniku oczywistej omyłki. Powyższa okoliczność została uprawdopodobniona poprzez przedłożenie koperty w której została nadana skarga, jak również dowodów nadania przesyłki pocztowej oraz potwierdzenia odbioru. Analiza powyższych dokumentów prowadzi do wniosku, że strona skarżąca prawidłowo oznaczyła adresata, jednakże na kopercie wpisała błędny adres tj. adres tut. sądu. Powyższa omyłka nie została zauważona przez operatora pocztowego, który doręczył ją pod adres widniejący na kopercie. W zaistniałej sytuacji, zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia skargi przez stronę skarżącą było niedbalstwo w zaadresowaniu przesyłki pocztowej. Nie sposób uznać, że strona skarżąca nie ponosi odpowiedzialności za zaistniały stan rzeczy. Doręczenie przez Pocztę Polską przesyłki adresowanej do samorządowego kolegium odwoławczego, bez wyjaśnienia zaistniałej rozbieżności, bezpośrednio do sądu było niewłaściwe, stanowiło jednak bezpośrednią konsekwencję zaniedbania strony skarżącej. W świetle przedstawionych okoliczności, Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Dlatego, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Jednocześnie Sąd zauważył, że norma art. 53 § 4 p.p.s.a w aktualnym brzmieniu nie ma w sprawie zastosowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Gmina, kwestionując je w całości i domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia skargi, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Orzeczeniu temu zarzucono naruszenie: - art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy istniały przesłanki do jego zastosowania, - art. 53 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie na skutek błędnej wykładni przepisów art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935). W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że częściowo omyłkowe zaadresowanie i przesłanie skargi nastąpiło bez jakiejkolwiek wiedzy i tym samym winy Wójta który nie miał na to żadnego wpływu, a sam dopełnił wszelkich wymogów formalnych nałożonych ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem skarżącej uchybienie terminowi spowodował zbieg różnych nieszczęśliwych zdarzeń i nieplanowanych błędów ludzkich, w tym przypadku pracownika adresującego przesyłkę, pracownika operatora pocztowego który tę przesyłkę przyjął i doręczającego przesyłkę oraz pracownika Sądu przyjmującego przesyłkę. Dalej skarżąca podniosła, że w tym stanie sprawy "przywrócenie terminu z uwagi na jedynie częściowo omyłkowo wskazanie adresu przy jednoczesnym prawidłowym wskazaniu adresata i przyjęciu przesyłki przez Pocztę Polską bez zastrzeżeń oraz niepodjęciu przez operatora próby doręczenia przesyłki prawidłowo wskazanemu adresatowi, nie powinno rodzić negatywnych skutków dla strony skarżącej". W ocenie skarżącej nietypowa omyłka pisarska nie może być poczytana za winę strony w rozumieniu art. 86 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do normy art. 86 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminowi. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. postanowienie NSA z 11.02.2003 r., II SA 4162/01, M. Praw. 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/02, M. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (patrz: postanowienie NSA z 12.02.2015r., I OZ 91/15, LEX nr 1643289). Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż w okolicznościach tej sprawy, na skutek niedbalstwa strony doszło do uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy, na kopercie, zawierającej skargę, jako adresata wskazano Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, ale jako miejsce doręczenia wskazano "ul. Rakowicką 10 31-511 Kraków", a więc adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Na potwierdzeniu odbioru załączonym do tej przesyłki jako adresata wskazano organ – SKO w Krakowie i prawidłowy adres (ul. Lea 10 30-048 Kraków). Na tym potwierdzeniu odbioru widnieje pieczątka Sądu pierwszej instancji, którego pracownik pokwitował odbiór przesyłki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach tej sprawy, omyłka polegająca na wskazaniu nieprawidłowego adresu, przy prawidłowym wskazaniu adresata, nie może być poczytana za winę w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Tego rodzaju uchybienie zdarzyć się może nawet przy zachowaniu należytej staranności i – w ocenie Sądu – nie sposób traktować go jako niedbalstwo. W związku z powyższym odmowa przywrócenia terminu do wniesienia skargi nie mogła być uznana za zasadną. Z tego względu, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.