II OZ 1320/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Adamiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, może skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego adwokata po tym, jak pierwszy ustanowiony adwokat podjął czynności procesowe, a następnie strona wypowiedziała mu pełnomocnictwo?Ratio decidendi
Sąd przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie wskazuje jego personaliów, a jedynie ocenia wystąpienie ustawowych przesłanek. Właściwa rada adwokacka, w porozumieniu ze wskazanym przez stronę adwokatem, wyznacza pełnomocnika. Skoro przyznano prawo pomocy i ustanowiony adwokat podjął czynności procesowe, ponowny wniosek o ustanowienie innego pełnomocnika jest bezprzedmiotowy, a sąd zasadnie umarza postępowanie w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący J. H. uzyskał prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienie adwokata. Po wypowiedzeniu pełnomocnictwa pierwszemu adwokatowi, zwrócił się o ustanowienie kolejnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie umorzył postępowanie w tym zakresie, uznając, że prawo do ustanowienia adwokata zostało już skonsumowane. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt III SO/Lu 8/07 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie o wznowienie postępowania sądowego w zakresie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 757/05 postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 8/07 umorzył postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie innego adwokata.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 22 września 2009 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie, na pełnomocnika J. H. został wyznaczony adwokat P. J. J. H. pismem z dnia 6 marca 2010 r. wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi P. J. oraz zwrócił się do Sądu o ustanowienie dla niego innego adwokata.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie umorzył postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie innego adwokata, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 maja 2010 r. sygn. akt II OZ 453/10 oddalił zażalenie na postanowienie Sądu I instancji.
Pismem z dnia 28 czerwca 2010 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie poinformowała, że na wniosek skarżącego wyznaczyła nowego adwokata w osobie P. M. Pełnomocnik złożył w dniu 21 lipca 2010 r. opinię o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w zakresie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 757/05.
Pismem z dnia 31 października 2010 r. skarżący wypowiedział pełnomocnictwo udzielone adwokatowi P. M. i ponownie zwrócił się do Sądu o "wystąpienie do Okręgowej Rady Adwokackiej o wskazanie nowego adwokata w celu sporządzenia i złożenia skargi o wznowienie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że w toku postępowania wniosek skarżącego o zmianę pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy był już przedmiotem rozpoznania Sądu. Sąd stwierdził ponadto, że w powyższej sytuacji strona nie może się skutecznie domagać od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało już skonsumowane. W ocenie Sądu skoro skarżącemu przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, a adwokat ten podjął czynności procesowe, to uznać należy, że kolejny wniosek o ustanowienie innego pełnomocnika jest bezprzedmiotowy.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. H., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie w celu wyznaczenia adwokata wskazanego przez J. H.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 244 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę".
Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, że o osobie pełnomocnika (w niniejszej sprawie adwokata), decyduje właściwa rada adwokacka w porozumieniu ze wskazanym przez stronę adwokatem. Właściwość Sądu obejmuje rozpoznanie wniosku w przedmiocie prawa pomocy i wydanie orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania stronie tego prawa. Sąd przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie wskazuje jego personaliów, a jedynie ocenia wystąpienie ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.
Skoro postanowieniem z dnia 22 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał stronie prawo pomocy, to zasadnie zaskarżonym postanowieniem Sąd ten umorzył postępowanie w zakresie ponownego wniosku o ustanowienie adwokata. Ponadto wskazanie adwokata z urzędu przez właściwą radę adwokacką i podjęcie przez niego czynności np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (por. Postanowienie NSA z 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05).
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło