II OZ 1379/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D.K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 931/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P. i D. K.; 2. odrzucić zażalenie R. P. i D. K.. Postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 931/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniami z dnia 10 kwietnia 2024 r. skarżące zostały wezwane do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżące złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy, które zostały rozpoznane odpowiednio postanowieniem i zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 października 2024 r. o sygn. akt VII SPP/Wa 435/24 i VII SPP/Wa 436/24 przez odmowę przyznania prawa pomocy K. P. i pozostawieniu bez rozpoznania wniosku D. K.. Następnie Sąd postanowieniami z dnia 11 grudnia 202u r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcia referendarza sądowego. Wobec powyższego zarządzeniami z dnia 11 grudnia 2024 r. skarżące wezwane zostały do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania powyższe, wraz ze stosownymi pouczeniami o konsekwencjach ich niewykonania, zostały skutecznie doręczone K.P. w dniu 24 stycznia 2025 r. w trybie tzw. doręczenia zastępczego i D. K. w dniu 20 stycznia 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższych czynności bezskutecznie upłynął skarżącym odpowiednio z dniem 31 stycznia 2025 r. i z dniem 27 stycznia 2025 r. Pomimo tego skarżące nie uiściły wymaganych wpisów od skargi. Z tych względów Sąd odrzucił skargę. Zażaleniem K. P., R. P., D. K. i D. K. zaskarżyli powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K. P. i D. K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie skarżące K. P. i D. K. nie były zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie zostały zwolnione z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu, pomimo wszczęcia postępowań w przedmiocie prawa pomocy w związku z wydaniem przez Sąd pierwszej instancji zarządzeń z dnia 10 kwietnia 2024 r. wzywających je do uiszczenia wpisu sądowego od ich skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2024r. nr [...] (sprawy o sygn. akt VII SPP/Wa 436/24 i VII SPP/Wa 435/24). W związku z zakończeniem ww. postępowań w przedmiocie prawa pomocy, zarządzeniami z dnia 11 grudnia 2024 r. wezwano skarżące do wykonania prawomocnych zarządzeń z dnia 10 kwietnia 2024 r. wzywających je do uiszczenia przedmiotowego wpisu od skargi w kwocie po 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że pomimo powyższego wezwania skarżące nie uiściły przedmiotowego wpisu. Sąd I instancji prawidłowo w tych okolicznościach przyjął, że skarżące nie uzupełniły braku fiskalnego skargi i na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Z tych względów zażalenie K. P. i D. K. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez R. P. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. R. P. i D. K. nie byli bowiem stronami postępowania – nie byli adresatami zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wnosili skargi i nie wykazali, aby wynik przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczył ich interesów prawnych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.