II OZ 1406/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. i R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 839/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi K.P. i R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 858/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie R.P.; 2. odrzucić zażalenie K.P. K.P. i R.P. wnieśli skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 lipca 2024 r. nr 858/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt VII SA/Wa 2680/24. Zarządzeniem z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 839/24 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek R.P. o przyznanie prawa pomocy w ww. sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 23 maja 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 839/24 utrzymał w mocy przywołane zarządzenie referendarza sądowego. Kolejnym postanowieniem z 10 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie R.P. na ww. postanowienie z 23 maja 2025 r., wskazując, że zażalenie to jest niedopuszczalne. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli K.P. i R.P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 p.p.s.a. ani w żadnym innym przepisie tej ustawy nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej, dlatego też rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za odpowiadające prawu. Jak wynika z akt sprawy skarżący R.P. skorzystał już z zażalenia, wnosząc ten środek odwoławczy od zarządzenia referendarza sądowego z 16 stycznia 2025 r. Tym samym trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że złożenie kolejnego zażalenia, tym razem na postanowienie Sądu pierwszej instancji utrzymujące w mocy zarządzenie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Skoro bowiem art. 259 § 2 p.p.s.a. przewiduje konieczność odrzucenia sprzeciwu wniesionego po terminie oraz sprzeciwu, którego braki nie zostały uzupełnione, a także sprzeciwu pochodzącego od fachowego pełnomocnika, niezawierającego uzasadnienia, to tym bardziej odrzuceniu musi podlegać sprzeciw niedopuszczalny z mocy ustawy (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2023 r., III FZ 526/23). W związku z powyższym zażalenie wniesione przez R.P. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez K.P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 lipca 2025 r. jest niedopuszczalne, ponieważ wnosząca zażalenie nie była adresatem tego postanowienia ani też wcześniejszych rozstrzygnięć referendarza sądowego i Sądu wydanych w sprawie o sygn. akt VII SPP /Wa 839/24. Był nim wyłącznie R.P. Z przedstawionych względów orzeczono jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a.