II OZ 1467/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2125/16 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeśli w wyniku wykonania decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niniejsza sprawa dotyczy nakazu rozbiórki budynku garażowego usytuowanego w narożniku działki nr ew. [...] z obrębu [...] u zbiegu ulic P. i A. w W. Skarżąca we wniosku wskazała na dotkliwe konsekwencje decyzji rozbiórkowych, które często są nieodwracalne, a ponadto niosą za sobą duże koszty w związku z rozbiórką obiektu i jego ewentualną odbudową, w razie uwzględnienia skargi. Sąd przyjął, że choć skarżąca dość ogólnikowo przedstawiła argumenty wskazujące na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, to z okoliczności sprawy wynika, że wykonanie obowiązku rozbiórki garażu może powodować pojawienie się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd uznał, że podczas rozbiórki dojdzie do wyburzenia murowanych ścian oraz dachu, co pociągnie za sobą zniszczenie materiałów i brak możliwości ich ponownego wykorzystania przy ewentualnym odtworzeniu obiektu. Zarówno nakład pracy konieczny do wykonania obowiązku jak i koszty z tym związane przemawiały, w ocenie Sądu, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem Sądu I instancji, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, P. Sp. z o.o. wniosła zażalenie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów procesowych. Rozstrzygnięciu z dnia 21 listopada 2016 r. zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozważenie całokształtu okoliczności sprawy oraz materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, pomimo nie sprecyzowania rozmiarów szkody oraz w sytuacji, w której pozostawienie garażu w strefie kontrolnej gazociągu będzie stwarzało stan zagrożenia dla osób i mienia. W uzasadnieniu strona żaląca rozwinęła powyższy zarzut twierdząc, że skarżąca nie przedstawiła jakie ewentualne koszty musiałaby ponieść w przypadku rozbiórki obiektu, tak by można było przyjąć, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Dodatkowo żaląca wskazała na fakt, że aktualnie obowiązujące przepisy (m.in. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie) nie zezwalają na żadne wyjątki, aby na trasie przebiegu gazociągu (w strefie kontrolowanej) możliwe było wznoszenie jakichkolwiek budowli i naniesień. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie może dotyczyć także wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Na skarżącym ciąży obowiązek udowodnienia, że w sprawie, w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu występują przesłanki wynikające z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (vide: postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11). Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących niewystarczającego udokumentowania jakie ewentualne szkody może ponieść skarżąca, gdyż jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W sprawach budowlanych, w których zazwyczaj chodzi o budowę lub rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 29/13; z dnia 5 października 2012 r. sygn. akt II OZ 863/12; z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 385/12 oraz z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OZ 1382/11- orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kwestia zarzutu o konieczności rozbiórki garażu, gdyż stoi on na trasie przebiegu gazociągu nie może być rozstrzygnięta, gdyż na etapie rozstrzygania wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Sąd nie może się wypowiedzieć co meritum sprawy i przesądzić o kwestii zgodności z prawem posadowienia obiektu budowlanego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.