II OZ 148/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA B. Gorczycka-Muszyńska (spr.), Sędziowie NSA, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt VI SA/Wa 776/04 o odrzuceniu skargi od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2004 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SA 2657/01 zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2002 r. p o s t a n a w i a odrzucić zażalenie A. S. pismem z dnia 28 kwietnia 2004 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wznowienie postępowania w sprawie II SA 2657/01, zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2002 r. Pismem z dnia 21 czerwca 2004 r., odebranym przez skarżącego w dniu 28 czerwca 2004 r., Sąd wezwał A. S. do poinformowania, od kiedy znane mu są fakty, które podaje jako podstawę wznowienia postępowania. Pismami z dnia 30 czerwca i 1 lipca 2004 r., skarżący powiadomił, iż informacje, które zawarł w skardze, wcześniej nie zostały rozpatrzone przez Sąd. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt VI SA/Wa 776/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że okoliczności przytaczane przez skarżącego, powoływał on wielokrotnie w różnych pismach w sprawie, której wznowienia się domaga (II SA 2657/01). Odpis postanowienia wraz z pouczeniem o przysługującej skardze kasacyjnej i sposobie jej wniesienia doręczono skarżącemu w dniu 16 sierpnia 2004 r. W dniu 26 sierpnia 2004 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł samodzielnie sporządzone "odwołanie od postanowienia z 9 sierpnia 2004 r." Odwołanie to zostało potraktowane przez Sąd jako skarga kasacyjna i postanowieniem z dnia 14 października 2004 r. odrzucone z powodu sporządzenia przez osobę nie będącą adwokatem lub radcą prawnym. Odpis postanowienia z pouczeniem o środku odwoławczym i terminie do jego wniesienia doręczono skarżącemu w dniu 26 października 2004 r. W dniu 27 października 2004 r. (data stempla pocztowego) A. S. wniósł zażalenie, w którym twierdzi, iż nie był prawidłowo pouczony o konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata, a także o możliwości ubiegania się o prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżący podnosi, że nie rozpoznanie sprawy z powodu nie sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata jest dla niego krzywdzące. W zażaleniu tym wniósł o ustanowienie adwokata w sprawie. Sygn. akt II OZ 148/05 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia sformalizowanym, a w związku z tym podlega szczególnym zasadom, które obejmują między innymi obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, a w określonych sprawach przez doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, zgodnie z art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Podobne ograniczenie, co do osób uprawnionych do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wynika z art. 194 § 4 p.p.s.a.. Niezachowanie wymogu sporządzenia tych pism przez adwokata lub radcę prawnego, powoduje ich odrzucenie jako niedopuszczalnych. Obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika ma na celu ochronę skarżącego i jego praw, przez zapewnienie właściwej treści i kształtu tych pism. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została sporządzona osobiście przez skarżącego i z tej przyczyny podlegała odrzuceniu przez Sąd. Zarzuty zawarte w zażaleniu są niezasadne. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 9 sierpnia 2004 r. , przy którym doręczono mu odpis postanowienia z uzasadnieniem z dnia 4 sierpnia 2004 r., a które otrzymał w dniu 16 sierpnia 2004 r. (karta 15 i 16), został pouczony o konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 4 sierpnia 2004 r. przez profesjonalnego pełnomocnika. Przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują konieczności pouczenia skarżącego o możliwości wystąpienia o prawo pomocy. Strona, która twierdzi, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy, powinna zwrócić się do Sądu o przyznanie tego prawa, jak wyraźnie wskazuje art. 243 § 1 p.p.s.a.. Sąd nie może się domyślać, że skarżący nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania. Należy też zauważyć, że pozbawione podstaw jest twierdzenie skarżącego, że druki urzędowe są dla niego niedostępne w "Internecie i w sądach Sygn. akt II OZ 148/05 administracyjnych" ponieważ na wniosek strony Sąd przesyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 2 z zw. z art. 256 p.p.s.a.). Pismem z dnia 24 listopada 2004 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku, pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z dnia 19 listopada 2004 r. pozostawiony został bez rozpoznania z powodu nie uzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym przez Sąd terminie. Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżący zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządził osobiście. Zatem wniesione przez skarżącego zażalenie, nie spełniające wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego, należało odrzucić. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 p.p.s.a.