II OZ 1484/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Po 258/06 w przedmiocie przyznania prawa pomocy J. D. w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2006 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 5 października 2006 r., Sygn. akt II SA/Po 258/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyznał J. D. prawo pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2006 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu W zażaleniu na to postanowienie uczestnik postępowania J. S. wniósł o jego uchylenie w całości. Zaznaczył, iż Sąd w nieuzasadniony sposób oparł się na oświadczeniu J. D. dotyczącym jego stanu majątkowego, nie sprawdzając prawdziwości tego oświadczenia. Dodał również, iż Skarżący działa jedynie w celu utrudnienia życia jemu i jego żonie. Wywody zawarte w zażaleniu żalący się uzupełnił następnie kilkoma pismami procesowymi, w których wnosił o przeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu wykazanie, iż J. D. nie zawiesił działalności gospodarczej, cofnięcie prawa pomocy przyznanego Skarżącemu oraz oddalenie skargi w sprawie głównej z uwagi na jej bezzasadność. Żalący się do przesłanych pism procesowych dołączył również pismo z Komendy Powiatowej Policji w K., z którego wynika, iż J. D. jest zarejestrowany w Urzędzie Miejskim w K. jako przedsiębiorca. W odpowiedzi na zażalenie Skarżący J. D. nie zgodził, się z wywodami zawartymi w zażaleniu i polemizował z podniesionymi w tym piśmie procesowym okolicznościami, które miały by wskazywać, iż prawo pomocy mu nie przysługuje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w świetle art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Należy przy tym zauważyć, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Może być więc przyznawane na wniosek osób bardzo ubogich (np. bezrobotnych bez prawa do zasiłku), znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Analizując sytuacje życiową J. D. należy uznać, iż ze złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy i innych okoliczności sprawy wynika, że jest on osobą niezamożną, otrzymuje jedynie niewielką rentę inwalidzką (513 zł), a z posiadanych przez niego nieznacznych nieruchomości trudno osiągnąć jakikolwiek dochód. Ponadto Sąd wziął również po uwagę, konieczność ponoszenia przez Skarżącego kosztów spłacanego kredytu i leków. Należy zaznaczyć, że z dołączonego przez J. S. do akt sprawy pisma z Komendy Powiatowej Policji w K. wynika jedynie, iż J. D. jest zarejestrowany w Urzędzie Miejskim w K. jako przedsiębiorca, ale nie wynika z niego, że faktycznie nadal prowadzi taką działalność. Skarżący uprawdopodobnił bowiem, iż jego zły stan zdrowia uniemożliwia, a w każdym razie znacznie utrudnia możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. To wszystko uzasadnia stwierdzenie, iż J. D. ma bardzo ograniczone środki do życia i zaspakaja tylko podstawowe potrzeby życiowe. W uznaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności stanowią podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy zaskarżane postanowienie należy uznać za zgodne z przepisami prawa i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.