II OZ 1529/25
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-11-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu administracyjnego drugiej instancji, utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego, jest dopuszczalne, jeśli zostało wniesione przez osobę, która nie była stroną postępowania przed referendarzem sądowym?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie sądu administracyjnego drugiej instancji, utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego, jest niedopuszczalne, jeśli zostało wniesione przez osobę, która nie była adresatem tego postanowienia ani wcześniejszych rozstrzygnięć wydanych w sprawie. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia lub sprzeciwu od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. przez osobę niebędącą stroną postępowania.Stan faktyczny
Strony wniosły skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy, a następnie utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. WSA odrzucił zażalenie D. K. na postanowienie utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza. Zażalenie na postanowienie WSA wniosły D. K. i D. K.. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał te zażalenia.Rozstrzygnięcie
1. Oddalono zażalenie D. K.; 2. Odrzucono zażalenie D. K.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 835/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r., nr 850/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie D. K.; 2. odrzucić zażalenie D. K.
K. P., D. K. i D. K. wnieśli skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lipca 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
Postanowieniem z 13 lutego 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 835/24 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek D. K. o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 maja 2025 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
Kolejnym postanowieniem z 23 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie D. K. na ww. postanowienie z 15 maja 2025 r., wskazując, że zażalenie to jest niedopuszczalne.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. K. i D. K..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 p.p.s.a. ani w żadnym innym przepisie tej ustawy nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej, dlatego też rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za odpowiadające prawu.
Jak wynika z akt sprawy skarżący D. K. skorzystał już ze sprzeciwu, podważając zasadność zarządzenia referendarza sądowego z 13 lutego 2025 r. Tym samym trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że złożenie kolejnego środka odwoławczego, tym razem na postanowienie Sądu pierwszej instancji utrzymujące w mocy zarządzenie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Skoro bowiem art. 259 § 2 p.p.s.a. przewiduje konieczność odrzucenia sprzeciwu wniesionego po terminie oraz sprzeciwu, którego braki nie zostały uzupełnione, a także sprzeciwu pochodzącego od fachowego pełnomocnika, niezawierającego uzasadnienia, to tym bardziej odrzuceniu musi podlegać sprzeciw niedopuszczalny z mocy ustawy (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2023 r., III FZ 526/23).
W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D. K. należało oddalić.
Zażalenie wniesione przez D. K. podlega natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2025 r. jest niedopuszczalne, ponieważ wnosząca zażalenie nie była adresatem tego postanowienia ani też wcześniejszych rozstrzygnięć referendarza sądowego i Sądu wydanych w sprawie o sygn. akt VII SPP/Wa 835/24. Był nim wyłącznie D. K.
Z przedstawionych względów orzeczono jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło