II OZ 1560/17

Dnia 19 grudnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1874/15 umarzające postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia inwentaryzacji wraz z oceną techniczną postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1874/15, Wojewódzki Sąd Administracyjnego (dalej: WSA) w Warszawie umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia inwentaryzacji wraz z oceną techniczną. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało zakończone prawomocnie - postanowieniem o odrzuceniu skargi. Z tych powodów postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy stało się zbędne i podlegało umorzeniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. Ż., reprezentowany przez E. Ż. Niniejszym pismem wniesiono o uchylenie wydanego postanowienia z dnia 6 listopada 2017 r. i ponownego wznowienia tego procesu sądowego oznaczonego sygn. akt VII SA/Wa 1874/15. Strona podnosi, że w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazała, że wniesienie opłaty naruszy wspólny, rodzinny budżet domowy. Wstrzyma ponadto leczenie i pogłębi postępy choroby. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, Ppsa) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych ma na celu umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jak też realizację zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni skorzystać z przysługujących uprawnień. Inaczej mówiąc, chodzi o zapewnienie stronie konstytucyjnego prawa do sądu bez względu na jej sytuację majątkową. Z powołanego art. 243 § 1 Ppsa wynika, że ustawodawca w sposób wyraźny określił ramy czasowe do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przez określenie "tok postępowania" zawarte w art. 243 § 1 Ppsa należy rozumieć tok postępowania sądowoadministracyjnego od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia. Zatem stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd. Wyjątek stanowi sytuacja, w której strona składa wniosek o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia, występując jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od tego orzeczenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie dnia 2 października 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. J. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 29 listopada 2016 r. po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od ww. postanowienia z dnia 18 maja 2016 r. odmówił przyznania J. Ż. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie tegoż sądu z dnia 29 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 stycznia 2017 r. oddalił zażalenie J. Ż. na postanowienie z dnia 29 listopada 2016 r. W związku z ww. postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pismem z dnia 3 lutego 2017 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 2 października 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W dniu 6 marca 2017 r. J. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r. odrzucił skargę J. Ż. na decyzję MWINB z dnia [...] czerwca 2015 r., w uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi. W dniu 19 kwietnia 2017 r. J. Ż. wniósł zażalenie na postanowienie sądu z dnia 27 marca 2017 r., a także złożył na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zażalenie na postanowienie sądu z dnia 27 marca 2017 r. wniósł także J. Ż. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II OZ 749/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. Ż. oraz J. Ż. na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 marca 2017 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Rozpoznając wnioski J. Ż. z dnia 6 marca 2017 r. oraz 19 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r. umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw na ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Wobec powyższego postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 marca 2017 r. o odrzuceniu skargi jest prawomocne od dnia 27 lipca 2017 r. Z tych względów zasadnie sąd pierwszej instancji stwierdził, że postępowanie z wniosku skarżącego z dnia 6 marca i 19 kwietnia 2017 r. o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne z uwagi na uprawomocnienie się postanowienia o odrzuceniu skargi. Zaistniały zatem przesłanki z art. 249a Ppsa i postępowanie w przedmiocie prawa pomocy podlegało umorzeniu. W tych okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.