II OZ 1563/25

Dnia 13 listopada 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. oraz D. K., D. K. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 757/24 o odmowie przyznania prawa pomocy K. P. w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 881/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1) oddalić zażalenie K. P.; 2) odrzucić zażalenie D. K., D. K. i R. P.. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 757/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił przyznania prawa pomocy na wniosek K. P. z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 881/2024. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie K. P. zaskarżyła ww. decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego – z odwołania R. P. – od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 18 stycznia 2024 r., nr IIWT/62/2024). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie dokonanej przez organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez R. P. odwołania od decyzji organu powiatowego z 18 stycznia 2024 r., a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P.. K.P. nie posiada zatem interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na decyzję z 25 lipca 2024 r. Dlatego wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczy skargi, która podlega odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności; obliguje to zatem Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony). Zażalenie na postanowienie z 17 marca 2025 r. złożyli K. P. oraz D. K., D. K. i R. P.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, w tej konkretnej sprawie, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi jako oczywiście bezzasadnej z uwagi na brak legitymacji K. P. do zaskarżenia ww. decyzji WINB, to również uznać należy, że na obecnym etapie skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić. Tym bardziej, że jego treść nie odnosi się wprost do zasadności wydania przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia. Zażalenie wniesione przez D. K., D. K. i R. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D. K., D. K. i R. K. nie byli adresatami postanowienia z dnia 17 marca 2025 r., jego adresatem była wyłącznie K. P.. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.