II OZ 16/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-01-25

Skład orzekający: Andrzej Gliniecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja pożytku publicznego, powołując się na przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie oraz Konwencję z Aarhus, jest zwolniona z obowiązku składania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Organizacja pożytku publicznego nie jest zwolniona z obowiązku składania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nawet powołując się na przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie lub Konwencję z Aarhus. Niezłożenie wniosku na wymaganym formularzu, mimo pouczenia, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 PPSA.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy, ponieważ mimo pouczenia, wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu. Stowarzyszenie wniosło zażalenie, argumentując, że jako organizacja pożytku publicznego powinno być zwolnione z kosztów sądowych na mocy przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie oraz Konwencji z Aarhus, a także kwestionując konstytucyjność art. 239 PPSA. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2137/07 o pozostawieniu wniosku Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 27 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, iż mimo pouczenia pismem z dnia 7 listopada 2007 r. o obowiązku złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPPr, Stowarzyszenie wniosku na formularzu nie złożyło, co spowodowało konieczność pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. W zażaleniu na to postanowienie Stowarzyszenie podniosło, że jest organizacją pożytku publicznego i w świetle przepisu art. 24 a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873) oraz przepisu art. 9 sporządzonej w Aarhus Konwencji z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706), powinno być zwolnione od kosztów sądowych. Na poparcie tego stanowiska przytoczono rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2005 r. (sygn. akt II OZ 825/05), w którym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy i przekazując rozpoznanie sprawy Sądowi I instancji nakazał wyjaśnić, czy Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego, której przysługuje zwolnienie od kosztów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W zażaleniu Stowarzyszenie podniosło również, że powinno znajdować się w katalogu podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych z mocy ustawy, w oparciu o przepis art. 239 p.p.s.a. Stowarzyszenie stwierdziło także, że przepis art. 239 p.p.s.a. jest niezgodny z Konstytucją RP, postanowieniami Konwencji z Aarhus i ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Żaden z przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, ani też żaden z przepisów ustawy p.p.s.a., nie zwalnia Stowarzyszenia od ponoszenia kosztów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych. W takiej sytuacji, Stowarzyszenie "[...]" może składać wnioski o przyznanie prawa pomocy na zasadach ogólnych określonych w art. 239-262 p.p.s.a. W niniejszej sprawie wniosek taki postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2007 r. został słusznie pozostawiony bez rozpoznania. W postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stosownie do art. 252 § 2 p.p.s.a. O obowiązku złożenia wniosku na formularzu Stowarzyszenie zostało poinformowane, a z akt sprawy wynika, że wniosek na formularzu nie został złożony. W takiej sytuacji przepis art. 257 p.p.s.a. został prawidłowo zastosowany przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do badania zgodności art. 239 p.p.s.a. z przepisami Konstytucji RP, gdyż to należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, zaś odwołując się do brzmienia art. 9 Konwencji sporządzonej w Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r., należy zauważyć, że każda ze Stron ratyfikujących tę Konwencję, zapewni wykonanie jej postanowień "w ramach krajowego porządku prawnego", co nie wyklucza obowiązywania powyżej powołanych ustaw. Również przywołane na wstępie zażalenia orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2005 r., nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie bowiem sytuacja, w której ono zapadło, była odmienna od tej, która ma miejsce w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło