II OZ 160/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 155/24 odrzucające zażalenie K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 155/24, utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 155/24, odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2023 r., nr 1875/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P., 2. odrzucić zażalenie D. K. Postanowieniem z 12 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 155/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 września 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 18 lipca 2024 r., odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a.") zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie. W przedmiotowej sprawie K. P. wniosła zażalenie na niezaskarżalne postanowienie Sądu z 19 września 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z 18 lipca 2024 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Wobec tego, że powołana ustawa nie przewiduje zażalenia na postanowienie w takim przedmiocie, w ocenie Sądu, wniesione zażalenie jako niedopuszczalne należało odrzucić na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. P. oraz D. K., wskazując na zasadność przyznania skarżącym prawa pomocy oraz niezasadność wydanego w sprawie aktu organu nadzoru budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia środków odwoławczych od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś, ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej, dlatego też rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego należy uznać za odpowiadające prawu. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D. K. nie była adresatką postanowienia z 12 listopada 2024 r., jego adresatką była wyłącznie K. P. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.