II OZ 1614/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K. P., D. K., D. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1313/25 wzywające K. P. i D. K. do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 kwietnia 2025 r., nr 357/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P. i D. K., 2. odrzucić zażalenie D. K. K. P. i D. K. (skarżące) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 1 kwietnia 2025 r., nr 357/2025, w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 11 czerwca 2025 r. wezwano skarżące do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, zwane dalej: "rozporządzeniem"). K. P., D. K. i D. K. wnieśli zażalenia na ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII. W uzasadnieniu zażalenia zawarto argumentację odnoszącą się do problemów finansowych ww. podmiotów oraz do zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie K. P. i D. K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Z kolei zażalenie złożone przez D. K. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W takim przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia pisma (skargi, sprzeciwu, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania). Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, wpis stały wynosi w sprawach skarg z zakresu budownictwa i architektury - 500 zł. W niniejszej sprawie strona skarżąca zaskarżyła decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Sprawa, w której wniesiono skargę jest niewątpliwie sprawą z zakresu budownictwa i architektury. Wpis sądowy od takiej skargi należny jest w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 11 czerwca 2025 r. o wezwaniu K. P. i D. K. do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi jest zatem prawidłowe. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie mogły mieć wpływu argumenty zażalenia odwołujące się do sytuacji finansowej strony skarżącej. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII, NSA sprawdza jedynie czy istniał obowiązek uiszczenia przez stronę skarżącą wpisu i w jakiej wysokości. Zauważyć należy, że wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały złożone dopiero w zażaleniach. W związku z powyższym zażalenie K. P. i D. K. należało oddalić. Odnosząc się do zażalenia wniesionego przez D. K. wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Na podstawie art. 198 p.p.s.a. przepis ten ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zgodnie natomiast z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Dodać również należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 11 czerwca 2025 r. wzywające K. P. i D. K. do uiszczenia wpisu od skargi jest niedopuszczalne, ponieważ nie był on adresatem tego zarządzenia. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia - w tym przypadku wyłącznie K. P. i D. K. W tej sytuacji zażalenie wniesione przez D. K. podlegało odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.