II OZ 1639/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D. K., D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 823/24, odmawiające R. P. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 925/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie R. P., 2. odrzucić zażalenie K. P., D. K., D. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 823/24, odmówił R. P. przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi zatem prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 1034 i nast.). Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, albowiem skarżący R. P. nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję. Z tego względu sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli tego postępowania zarówno na podstawie art. 3 powołanej ustawy, jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Zażalenie na ww. postanowienie złożyli K. P., R. P., D. K., D. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, w tej konkretnej sprawie, że skoro wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że skarżący nie nabył prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie mu prawa pomocy. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadome jest z urzędu, że WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2673/24, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 p.p.s.a., odrzucił skargę R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 925/2024. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez R. P. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez K. P., D. K. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. K. P., D. K. i D. K. nie byli adresatami postanowienia z dnia 13 maja 2025 r., jego adresatem był wyłącznie R. P. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o oddaleniu zażalenia (pkt 1 sentencji) oraz, w oparciu art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu zażalenia (pkt 2 sentencji).