II OZ 1969/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. i R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2512/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r. nr 836/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P.; 2. odrzucić zażalenie R.P. K.P. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lipca 2024 r., nr 836/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem z 31 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 712/24 starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec powyższego zarządzeniem z 23 maja 2025 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe zarządzenie została doręczona skarżącej 11 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 września 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2512/24 odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zawierała wpisu, co stanowi brak skargi podlegający usunięciu w trybie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.". Skarżąca wezwana do uiszczenia wpisu i pouczona o skutkach niewykonania powyższego obowiązku w wyznaczonym terminie nie uiściła wpisu sądowego od skargi, w związku, z czym skarga jako nieopłacona podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K.P. i R.P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K.P. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie skarżąca nie została zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Wobec powyższego zarządzeniem z 23 maja 2025 r. skarżącą wezwano do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd Wojewódzki dopełnił obowiązku pouczenia skarżącej o sposobie uiszczenia wpisu oraz o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania. Zarządzenie zostało doręczone skarżącej 11 czerwca 2025 r., jednak w wyznaczonym terminie, który upłynął 18 czerwca 2021 r., wpis od skargi nie został uiszczony. W takim stanie sprawy, Sąd Wojewódzki miał obowiązek orzec o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Z tych względów zażalenie K.P. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez R.P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżone zażaleniami postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi K.P. dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych ww. R.P. nie mógł zatem wnieść skutecznie zażalenia na ww. postanowienie odrzucające skargę innego podmiotu, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do odrzucenia wniesionego przez niego zażalenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.