II OZ 200/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II SO/Po 8/14 w sprawie z wniosku E. M. w przedmiocie wymierzenia grzywny [...] Sp. Z o.o. z siedzibą w K. w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy z odpowiedzią na skargę postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek o wymierzenie grzywny, 2. zwrócić E. M. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu od wniosku o wymierzenie kary grzywny, 3. oddalić wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Postanowieniem z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II SO/Po 8/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wymierzenia [...] Sp. z o.o. w K. (dalej [...] Sp. z o.o.) grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu sąd I instancji wyjaśnił, że postanowieniem z 9 grudnia 2014 r. WSA odrzucił skargę E. M. na bezczynność [...] Sp. z o.o., ponieważ Przedsiębiorstwo nie było podmiotem zobowiązanym do rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie jej uwierzytelnionych odpisów akt sprawy, a wniesiona skarga nie podlegała kognicji sądu administracyjnego. Zażaleniem z [...] r. E. M. zaskarżyła w całości postanowienie z 9 grudnia 2014 r. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie od [...] Sp. z o.o. niezbędnych kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie 340 zł. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 55 §1 p.p.s.a. przez jego wadliwe zastosowanie oraz art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, a nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) przez jego niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem żalącej się WSA popełnił błąd subsumcji, tzn. niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 1 pkt 2 k.p.a. Innymi słowy, WSA wadliwie uznał, że [...] Sp. z o.o. nie jest innym podmiotem powołanym do załatwiania spraw indywidualnych (tu: zaopatrzenia w wodę) w drodze decyzji administracyjnej, tj. organem administracji w znaczeniu funkcjonalnym. Poza tym w zażaleniu wskazano, że z uwagi na odrzucenie skargi przez WSA postanowieniem z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 61/14, sąd I instancji powinien był tak samo odrzucić wniosek o wymierzenie grzywny i zwrócić podmiotowi, który wniósł zażalenie uiszczony wpis sądowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 §2 p.p.s.a. na organie administracji publicznej którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z całymi aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 §1 p.p.s.a. Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, P.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2013, s. 328). Zauważyć jednak należy, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a. Katalog zawarty w art. 3 § 2 powołanej ustawy jest katalogiem zamkniętym, a odesłanie do przepisów szczególnych zamieszczone w § 3 ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepisy te w sposób wyraźny wskazują, że dla rozpoznania sprawy właściwym będzie sąd administracyjny. W niniejszej sprawie sąd I instancji wskazał wyraźnie, że postanowieniem z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 61/14, odrzucona została skarga E. M. na bezczynność [...] Sp. z o.o. ze względu na to, ze wniesiona skarga nie podlegała kognicji sądu administracyjnego. Wniosek o wymierzenie grzywny w takim przypadku jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu. Z tego powodu w zażaleniu trafnie wskazano, że w przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 §1 p.p.s.a. Jako niezasadne należało natomiast ocenić pozostałe zarzuty zażalenia, które sprowadzały się w rzeczywistości do zakwestionowania braku drogi sądowej w sprawie o której orzeczono w postanowieniu z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 61/14. Zagadnienie właściwości [...] Sp. z o.o. do rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej dotyczącej zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę legło u podstaw wydania powyżej wskazanego postanowienia i dlatego mogło ewentualnie stanowić podstawę do wniesienia środka odwoławczego na to orzeczenie. Rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wymierzenia grzywny było jego konsekwencją. Zostało ono oparte na art. 54 §2 p.p.s.a. oraz art. 55 §1 p.p.s.a., a nie na przywołanych w zażaleniu z [...] r. przepisach prawa materialnego i procesowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197, art. 3 § 2 i art. 193 oraz na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji. Odmawiając uwzględnienia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego Sąd wziął pod uwagę, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. łączą zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wyłącznie z zaskarżeniem wyroku, a nie postanowienia. Z tego powodu przepisy regulujące kwestię zwrotu kosztów postępowania przed tym Sądem nie mogły mieć zastosowania do zażalenia w niniejszej sprawie. Poza tym, samo zażalenie okazało się uzasadnione tylko w nieznacznym zakresie dotyczącym tylko formy procesowej rozstrzygnięcia sądu I instancji, a nie meritum rozpoznanej sprawy.