II OZ 2022/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. spółka jawna na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 159/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi P. spółka jawna na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 stycznia 2025 r. nr 88/2025 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. P. spółka jawna (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 stycznia 2025 r., nr 88/2025 (znak: WOA.7722.278.2024.MR) w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie wiaty o konstrukcji stalowej. Skarga została podpisana przez R. Ż., który do skargi dołączył pełnomocnictwo udzielone przez spółkę. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Sądu z dnia 12 marca 2025 r. wnoszący skargę w imieniu skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: złożenie oświadczenia, czy jest on jednym z podmiotów uprawnionych do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazanych w art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "P.p.s.a.") oraz nadesłanie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej, tj. odpisu z KRS, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone wnoszącemu skargę w dniu 11 kwietnia 2025 r. (Urzędowe Poświadczenia Doręczenia, k. 16). W zakreślonym terminie Ł. B., działając w imieniu skarżącej, nadesłał pismo z dnia 14 kwietnia 2025 r., w którym poinformował, że spółka podtrzymuje skargę wniesioną w sprawie oraz wyjaśnił, że spółka będzie reprezentowana przez osoby umocowane do reprezentacji wskazane w KRS. Do tego pisma załączony został egzemplarz skargi podpisany przez Ł. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 15 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 159/25 odrzucił skargę i jednocześnie orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca, mimo prawidłowego pouczenia o skutkach niedochowania terminu nie uzupełniła braków formalnych skargi, tj. nie złożyła żądanego dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej (odpisu z KRS). W zażaleniu na postanowienie Sądu z dnia 15 maja 2025 r. skarżąca zarzuciła naruszenie art. 29 P.p.s.a. Podniosła, że informacje zawarte w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego są dostępne powszechnie i brak przedłożenia wydruku z tych informacji nie powinien ograniczać możliwości reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed sądem. Brak załączenia takiego wydruku nie może udaremniać możliwości prawidłowej ochrony praw skarżącej. Ponadto skarżąca wskazała, że nie została w sposób prawidłowy poinformowana o konieczności załączenia odpisu z KRS do pisma uzupełniającego braki formalne skargi. Zażalenie podpisane zostało przez wspólnika Ł. B., do zażalenia dołączono wydruk z rejestru przedsiębiorców, pobrany z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 4 czerwca 2025 r. Postanowieniem z dnia 4 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił skarżącej termin do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie osoba, która w imieniu skarżącej wniosła skargę i podpisała się pod skargą została wezwana do złożenia oświadczenia, czy jest podmiotem uprawnionym do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z art. 28 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zasadnie również została wezwana, uwzględniając stan prawny obowiązujący w dacie wydania zarządzenia wzywającego, do złożenia dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu (odpisu z KRS). Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.). Skarżąca jest spółką jawną (art. 22 i n. ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, Dz. U. z 2024 r. poz. 18, ze zm.), prawo reprezentowania spółki jawnej przysługuje każdemu jej wspólnikowi, o ile umowa spółki nie stanowi inaczej. W zakresie wykazania reprezentacji skarżącej skarga zawierała więc braki formalne. Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie braków skargi w wyznaczonym terminie stwarza podstawę do odrzucenia skargi przez sąd (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Czynności Sądu znajdują potwierdzenie w podjętej w dniu 2 lutego 2026 r. uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt III OPS 2/25. W uchwale tej NSA stwierdził, że podpisanie skargi przez osobę, która nie przedstawiła dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny skargi podlegający usunięciu, na podstawie art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 i w związku z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., przez jej wezwanie do dołączenia dokumentu pełnomocnictwa; nieusunięcie braku formalnego skargi stanowi podstawę do jej odrzucenia zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 49 § 1 i w związku z art. 46 § 3 P.p.s.a. Jak wynika z treści pisma skarżącej z dnia 14 kwietnia 2025 r. skarga wniesiona do sądu została podpisana przez osobę nieuprawnioną, jednakże wezwanie do uzupełnienia braków skargi przekazane zostało osobom uprawnionym do dokonywania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w imieniu skarżącej spółki. W wymienionym piśmie wspólnik Ł. B. potwierdził dotychczasowe czynności zdziałane w imieniu skarżącej informując, że "stronę będą reprezentowały osoby umocowane do reprezentacji spółki, wskazane w KRS". Jednocześnie w oddzielnym piśmie podpisał skargę wniesioną do sądu. Oznacza to, jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w całości, nie złożono bowiem dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu. Powołanie się na dane zawarte w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, w chwili uzupełniania braków formalnych i wydania zaskarżonego postanowienia (15 maja 2025 r.), nie zwalniało skarżącej z powinności złożenia dokumentu lub uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie. Ciężar poczynienia tych ustaleń nie mógł wówczas być przeniesiony na sąd, który nie był zobowiązany do samodzielnego poszukiwania i weryfikowania tego rodzaju informacji. Odnosząc się do argumentacji zażalenia, że skoro informacje zawarte w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego są dostępne powszechnie, to nieprzedłożenie takiego wydruku przez skarżącą nie powinno ograniczać prawa do sądu i skutkować odrzuceniem skargi, wyjaśnić należy, że zwolnienie strony z obowiązku dokonania określonej czynności procesowej, zwłaszcza takiej, jak uzupełnienie braku formalnego polegającego na niedołączeniu odpisu z KRS, nie może być domniemywane - musi wynikać wprost z ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt III FZ 298/25, LEX nr 3890790). Przepis art. 29 P.p.s.a. został znowelizowany dopiero przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1427). Do dotychczasowego brzmienia tego przepisu nakładającego na osoby w nim wymienione obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu dodano zdanie drugie: "Złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną". Przepis ten wszedł w życie, zgodnie z art. 3 ustawy nowelizującej, z dniem 5 listopada 2025 r., przy czym, stosownie do art. 2 tej ustawy, do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W rozpoznawanej sprawie powołany przepis w brzmieniu wynikającym z nowelizacji art. 28 P.p.s.a. nie miał zastosowania. Okoliczność zaś, że w pouczeniu dołączonym do wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi nie powołano art. 28 i art. 29 P.p.s.a. nie pozbawia wezwania rygoru, skoro precyzyjnie w piśmie wzywającym wskazano, jakie braki zawiera skarga, w jakim trybie i w jaki sposób winny zostać uzupełnione oraz zastrzeżono rygor w postaci odrzucenia skargi na wypadek nieuzupełnienia braków w siedmiodniowym terminie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.