II OZ 22/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. Z. i E. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1789/11 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi T. Z., Z. A., E. A., S. U. i A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. uchyliło pkt 1 sentencji decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] marca 2008 r. i w tym zakresie orzekło o wymierzeniu T. Z., Z.A., E. A., S. U. oraz A. A. – na zasadzie odpowiedzialności solidarnej – jedną administracyjną karę pieniężną w wysokości 262.044,25 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 43 sztuk drzew z terenu działki o nr ew. [...] z obr. [...], położonej w rejonie ul. [...] w W. Decyzja ta została doręczona Z. A. i S. U. w dniu 13 lipca 2012 r., E. A. w dniu 15 lipca 2012 r., natomiast T. Z. w dniu 18 lipca 2012 r. W dniu 12 sierpnia 2011 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. Skarga ta została wysłana na nieaktualny w dniu jej nadania adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie tj.: ul. Senatorską 35 00-099 Warszawa. W dniu 7 września 2011 r. przesyłka skierowana do organu została zwrócona do nadawcy z adnotacją "adresat nieznany" i odebrana przez jej nadawcę tj. T. Z. w dniu 30 września 2011 r. Następnie w dniu 7 października 2011 r. skarżący przesłali wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na aktualny adres organu tj. ul. Kielecką 44 02-530 Warszawa. Uzasadniając wniosek wnioskodawcy podnieśli, iż nadanie skargi na nieaktualny adres organu wynikało z tego, iż niniejsza sprawa była już powtórnie przedmiotem rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, a osoba, która wysyłała skargę nie zorientowała się, że organ ten zmienił adres swojej siedziby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że jako okoliczność wyłączającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi wnioskodawcy wskazali przeoczenie zmiany adresu siedziby organu i wysłanie przesyłki na adres, na który prowadzona była wcześniejsza korespondencja z organem odwoławczym. Zdaniem Sądu przedstawione argumenty stron należało uznać za chybione. Z akt sprawy wynika bezspornie, że zaskarżona decyzja zawierała wyczerpujące i jasne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a aktualny adres siedziby organu, na który należało przesłać skargę, tj. ul. Kielecka 44 02-530 Warszawa, został wskazany na stronie 1 zaskarżonej decyzji. Adres ten został także wskazany na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przez wnioskodawców zaskarżonej decyzji (k. 21, 23-25 akt administracyjnych). Nieuwaga stron czy też przeoczenie nie stanowią nadzwyczajnych okoliczności wykluczających brak winy. Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie wnieśli T. Z., Z. A., E. A., A. A. i S. U. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazali, że Poczta Polska, niejako z urzędu powinna znać aktualny adres SKO w Warszawie i pod taki adres doręczyć przesyłkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 września 2012 r. odrzucił zażalenie S. U., postanowieniem z dnia 1 października 2012 r. odrzucił zażalenie A. A., postanowieniem z dnia 2 października 2012 r. odrzucił zażalenie Z. A. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek, więc o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnili braku swej winy w uchybieniu terminu, bowiem nie wskazali na żadne niezawinione swoje działanie w tym zakresie. Skarżący nie przedstawili również w rozpoznawanym zażaleniu żadnych takich okoliczności, które pozwalałyby na skuteczne zakwestionowanie oceny Sądu pierwszej instancji. W nawiązaniu do argumentacji zażalenia dotyczącego błędnego zaadresowania przesyłki należy podnieść, że zgodnie z § 40 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.) "do przemieszczenia i doręczenia, z zastrzeżeniem § 39 ust. 3, przyjmowana jest przesyłka oznaczona poprzez naniesienie w sposób trwały i czytelny na jej opakowaniu informacji identyfikujących w sposób jednoznaczny adresata i nadawcę wraz z właściwymi kodami pocztowymi". Kluczowe jednak dla odczytania tego przepisu są definicje ustawowe zawarte w ustawie z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 ze zm.- zwanej dalej Prawem pocztowym). I tak przez pojęcie przesyłki (art. 3 pkt 16 tej ustawy) rozumie się rzeczy opatrzone adresem (oznaczenie adresata przesyłki lub kwoty przekazu pocztowego oraz miejsca doręczenia wskazanego przez nadawcę- art. 3 pkt 1), przedłożone do przyjęcia lub przyjęte przez operatora w celu doręczenia adresatowi (podmiot określony przez nadawcę jako odbiorcę przesyłki- art. 3 pkt 2 in principio). Wśród przesyłek zostały wyróżnione m.in. przesyłka polecona (art. 3 pkt 19) i przesyłka z korespondencją (art. 3 pkt 22). Z powyższych przepisów wynika zatem jednoznacznie, iż wskazanie miejsca doręczenia przesyłki adresatowi jest elementem niezbędnym tej przesyłki, zaś brak w tym zakresie powoduje konieczność zwrotu przesyłki nadawcy (art. 27 ust. 1 Prawa pocztowego). Podstawowe znaczenia ma tu również zasada określona w art. 26 ust. 1 Prawa pocztowego, że przesyłkę lub kwotę pieniężna określoną w przekazanie pocztowym, z zastrzeżeniem ust. 2- 6, doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub umowie o świadczenie usługi pocztowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 149/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z argumentacji wniosku, że operator pocztowy, winien sam poszukiwać jego adresu, co jest w istocie próbą przerzucenia odpowiedzialności za błędnie nadaną w świetle obowiązujących przepisów przesyłkę listową, w sytuacji gdy operator ten nie miał obowiązku doszukiwania się tego adresu. Naniesienie adnotacji "Adresat nieznany" w pełni już odzwierciedlał przyczyny zwrotu przesyłki. Dodatkowo zasadnie Sąd I instancji podkreślił, że z akt sprawy wynika bezspornie, iż zaskarżona decyzja zawierała wyczerpujące i jasne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a aktualny adres siedziby organu, na który należało przesłać skargę, tj. ul. Kielecka 44 02-530 Warszawa, został wskazany na stronie 1 zaskarżonej decyzji. Adres ten został także wskazany na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przez wnioskodawców zaskarżonej decyzji Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.