II OZ 228/19
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2019-03-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po wydaniu prawomocnego postanowienia w przedmiocie kosztów sądowych uchyla skutki tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie i zwalnia stronę z obowiązku uiszczenia wymaganego wpisu?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. Prawomocność postanowienia w przedmiocie kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie Zwykłe wniosło skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu sądowego, a następnie referendarz sądowy pozostawił wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Po prawomocności postanowienia w przedmiocie kosztów, Stowarzyszenie ponownie złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. WSA odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu, a NSA oddalił zażalenie Stowarzyszenia na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Stowarzyszenia Zwykłego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu skargi.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3214/17 o odrzuceniu skargi Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3214/17, odrzucił skargę Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. przesłano skarżącemu Stowarzyszeniu odpis zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł. W terminie do uiszczenia wpisu Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2018 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pismem z dnia 23 sierpnia 2018 r. wezwano skarżące Stowarzyszenie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 6 grudnia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Wezwanie to doręczono Stowarzyszeniu w dniu 10 września 2018 r. W dniu 18 września 2018 r. Stowarzyszenie przesłało drogę elektroniczną (e-mail) wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i oświadczyło, że wniosek nadało również listem zwykłym. Z uwagi na powyższe Sąd Wojewódzki wskazał, że prawomocność postanowienia w przedmiocie kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. Mając na uwadze powyższe, mimo deklaracji złożenia przez Stowarzyszenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracji uznał, iż skarga podlegała odrzuceniu, zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: P.p.s.a.
Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie wniosło zażalenie postulując jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi nie został uiszczony w wyznaczonym terminie, przy czym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia skarżące Stowarzyszenie nie zostało zwolnione od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji wskazał, że ewentualne uwzględnienie kolejnego już wniosku o przyznanie prawa pomocy ma znaczenie w toku dalej prowadzonego postępowania w konkretnej sprawie. Nie obejmuje natomiast kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Wobec tego uznać należy, że właściwie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło