II OZ 241/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1435/05 o odmowie skarżącemu C. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych wydanego w sprawie ze skargi Z. C. i C. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek C. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący wraz z żoną uzyskując stały dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości 1816,82 zł. nie spełnia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Faktu tego nie zmieniają podnoszone przez stronę okoliczności takie jak wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego (opłata za czynsz, światło, gaz, woda, telefon) w wysokości 720 zł., oraz inne koszty przeznaczone na leki oraz przejazdy taksówką. Sąd podkreślił, iż strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek dochody majątkowe, w szczególności, gdy posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za prace. Strona wnosząc sprawę do sądu winna liczyć się kosztami z tym związanymi i gromadzić środki z dochodów uzyskiwanych w dłuższym czasie. Wskazano w skarżonym postanowieniu, iż poniesienie kosztów sądowych w wysokości 200 zł wpisu sądowego jest w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy, ponieważ posiada on stały dochód. Natomiast ciężary związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego nie mogą być traktowane w sposób szczególny jako nadzwyczajne wydatki. Zgodnie z art. 246§1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi. Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. C. wniósł zażalenie podając, że przepis art. 246 §1 pkt. 2 ppsa nie ogranicza możliwości przyznania prawa pomocy jedynie do osób ubogich, ale mogą z tego prawa skorzystać również osoby, których wydatki związane z utrzymaniem siebie i rodziny są znaczne. Ponadto C. C. zarzucił, że Sąd nie dokonał wnikliwej oceny jego sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw Regulacja rozdziału II ustawy ppsa określająca zasady udzielania prawa pomocy, stanowi gwarancję korzystania prawa do sądu przez osoby ubogie. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie stronie prawa pomocy może mieć miejsce wyjątkowo, w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego jest obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 246§1 pkt. 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ocenił, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącego, który wraz z żoną otrzymuje dochód ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1816,82 zł. miesięcznie nie stanowi przesłanki określonej w art. 246§1 pkt.2 ppsa, wymaganej do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji uznając, iż prawo pomocy udzielane jest osobom, które z powodu trudnej sytuacji materialnej wynikającej między innymi z braku stałego źródła dochodów o odpowiedniej wysokości, nie mogłyby dochodzić swoich praw przed sądem. Niesłuszne też są zarzuty podniesione w zażaleniu, że Sąd błędnie ocenił stan majątkowy C. C. W oparciu o wykazane we wniosku dochody Sąd I instancji stwierdził, że jest on w stanie ponieść pełne koszty postępowania. Posiadanie przez skarżącego stałego, dochodu oraz majątku prawidłowo Sąd I instancji ocenił jako brak przesłanki do przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ppsa.