II OZ 293/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.A. i S.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 122/17 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.A. i S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 1 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 122/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, w sprawie ze skargi M.A. i S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w treści skargi na ww. decyzję organu odwoławczego skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Następnie podniósł, że wniosek ten o wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie został w żaden sposób uzasadniony. Uzasadnienie skargi zawiera wyłącznie zarzuty dotyczące legalności zaskarżonej decyzji, zaś nie odwołuje się do okoliczności przemawiających za udzieleniem ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a". Tymczasem sąd w postępowaniu wpadkowym dotyczącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może rozważać okoliczności stanowiących zarzuty skargi, a wyłącznie okoliczności z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazania tych ostatnich zabrakło, co zobowiązywało sąd do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zwłaszcza że sąd nie może również poszukiwać takich okoliczności z urzędu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie skarżących postanowienie to winno zostać uchylone. W uzasadnieniu złożonego zażalenia skarżący podnieśli, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w postaci niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody. Będą bowiem musieli uiścić jednorazową opłatę w wysokości 18.000 zł, co stanowi dla nich poważne obciążenie finansowe i pozbawi ich płynności finansowej. Miesięczne stałe wydatki to kwota około 4.000 zł, w tym: 2.600 – rata kredytu, 600 zł rachunki za energię i wodę oraz 500-600 zł koszt paliwa. Skarżący dodali także, że egzekucja tej kwoty może przyczynić się do podważenia ich wiarygodności kredytowej, co może wiązać się z trudnościami w uzyskaniu kredytu lub pożyczki albo renegocjacji udzielonego kredytu, co spowoduje trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie, przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazany wyżej przepis zobowiązuje stronę do podania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez stronę. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Jak podniósł Sąd pierwszej instancji we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie wskazali żadnych argumentów na poparcie swojego żądania. W tej sytuacji Sąd ten stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadniczo stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Oceny co do braku podstaw objęcia zaskarżonej decyzji ochroną tymczasową nie zmienia także argumentacja zażalenia. Skarżący nie podali bowiem takich okoliczności, które mogłyby świadczyć o niebezpieczeństwie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedmiotem wniosku skarżących była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wydana w przedmiocie ustalenia wysokości jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Opłata ta została ustalona na poziomie 17.591,40 zł w związku ze sprzedażą przez nich konkretnych działek. W zażaleniu skarżący podnieśli, że uiszczenie ww. kwoty narazi ich na niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej, uniemożliwi pokrycie bieżących wydatków, może podważyć ich wiarygodność kredytową, co może się wiązać z trudnościami w uzyskaniu kredytu albo renegocjacjami warunków udzielonego kredytu. Takie ogólnikowe twierdzenia skarżących nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że na skutek wykonania omawianej decyzji skarżącym mogą grozić niebezpieczeństwa o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wskazanie przez skarżących w sposób ogólnikowy samych tylko wydatków, bez podania ich stanu majątkowego, w tym uzyskiwanych comiesięcznych dochodów i stanu oszczędności, uniemożliwia ocenę, czy rzeczywiście na skutek wykonania decyzji stronie może zostać wyrządzona znaczna szkoda bądź mogą wystąpić trudne do odwrócenia skutki. Istotne jest również i to, że przedmiotowa opłata została ustalona w związku ze zbyciem przez skarżących konkretnych nieruchomości. Sprzedaż, co wynika z treści decyzji, miała miejsce w 2016 r., a uzyskana ze sprzedaży cena to 140.000 zł. Zawierając umowę notarialną sprzedaży nieruchomości skarżący uzyskali wiedzę co do skutków takiej transakcji, w tym możliwości nałożenia na nich obowiązku dokonania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W związku z tym winni zmierzać do zabezpieczenia odpowiedniej kwoty na ewentualne uiszczenie tej opłaty (patrz: postanowienie NSA z 14.12.2016 r. II OZ 1392/16). Dodatkowo wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie chodzi o świadczenie pieniężne, które z natury rzeczy jest odwracalne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.