II OZ 298/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1495/22 o odrzuceniu skargi J. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr 727/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1495/22 odrzucił skargę J. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr 727/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z 1 sierpnia 2022 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi oraz wskazanie własnego numeru PESEL, a także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1774 zł. Pouczono, że niewykonanie powyższych wezwań w terminie 7 dni od daty ich doręczenia spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwania doręczono skarżącej 1 października 2022 r. (sobota), zatem siedmiodniowy termin na ich wykonanie upłynął 10 października 2022 r. W wyznaczonym terminie braki formalne i fiskalne skargi nie zostały przez skarżącą uzupełnione. Z tego powodu Sąd skargę odrzucił, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). J. K. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca potwierdziła nieusunięcie braków skargi. Jednocześnie podniosła, że postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr 727/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia zostało zaskarżone również przez E. K.. E. K. w wykonaniu wezwania Sądu z dnia 13 września 2022 r. podał brakujące dane w postaci numeru PESEL, natomiast w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty od skargi w kwocie 1774 zł wnosił o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, a wniosek ten nie został jeszcze rozpoznany. Zdaniem J. K. opłata od skargi w kwocie 1774 zł winna obciążać skarżących solidarnie, co oznacza, że uzupełnienie braków przez jednego skarżącego rozciąga swe skutki na drugiego skarżącego. W ocenie skarżącej zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi J. K. jest przedwczesne. Skarżąca wskazała ponadto na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 896/22 umarzające postępowanie ze skargi E. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2022 r. nr 421/2022 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Rozstrzygnięcie to było skutkiem uwzględnienia skargi przez organ i wydania w trybie autokontroli, na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., postanowienia z 10 maja 2022 r. nr 801/2022. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć warto, że pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Przepis art. 47 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie załącznika do akt sądowych. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Jak wynika z akt sprawy wraz ze skargą skarżąca nie złożyła wymaganego odpisu, jak też nie podała swojego numeru PESEL. Skarga nie została ponadto opłacona. W tej sytuacji prawidłowo wezwano skarżącą (zarządzeniami z 1 sierpnia 2022 r.) do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi oraz uiszczenia należnego wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierająca wezwania do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi została doręczona skarżącej w dniu 1 października 2022 r. (sobota), zatem siedmiodniowy termin na ich wykonanie upłynął 10 października 2022 r. Poza sporem jest, co przyznała sama strona w zażaleniu, że opisane braki nie zostały przez nią uzupełnione. W tej sytuacji Sąd I instancji był zobowiązany odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a. Powyższej oceny zaskarżonego postanowienia – jako zgodnego z prawem – nie zmienia argumentacja zawarta w zażaleniu. Wyjaśnić należy, że wynikająca z przepisu art. 214 § 2 p.p.s.a. zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Do zastosowania powyższej regulacji niezbędne jest jednak, co wprost wynika z brzmienia cyt. przepisu, by dane pismo podlegające opłacie (np. skarga) było wniesione przez kilka osób. Warunek ten nie jest spełniony w przypadku zaskarżenia tego samego aktu przez kilka osób odrębnymi pismami, tj. sporządzonymi i podpisanymi przez każdą z nich oddzielnie. W takiej bowiem sytuacji każda skarga na ten sam akt inicjuje odrębne postępowanie sądowe, rejestrowana jest pod oddzielną sygnaturą akt i w odniesieniu do każdej z nich odrębnie badane jest spełnienie wymogów formalnych. Obwiązuje też wówczas zasada wyrażona w art. 214 § 1 p.p.s.a., że obciążony kosztami sądowymi jest ten podmiot, który wnosi pismo podlegające opłacie. Przewidziana w art. 111 § 1 p.p.s.a. możliwość skierowania do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw, które mogły być objęte jedną skargą (np. na tę samą decyzję albo postanowienie) uwarunkowana jest jednak uprzednim stwierdzeniem, że wszystkie te sprawy nadają się do merytorycznego rozstrzygnięcia, tj. nie są obarczone brakami formalnymi i fiskalnymi. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny zapoznał się również z aktami sprawy o sygn. VII SA/Wa 1494/22 ze skargi E. K. na tożsame postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr 727/2022. Skoro J. K. i E. K. wnieśli oddzielne skargi na ww. postanowienie, to zainicjowały one odrębne postępowania sądowe. W każdej z tych spraw osoba wnosząca skargę miała status jedynego skarżącego, do którego kierowana była korespondencja sądowa, w tym wezwania, i który był wyłącznie odpowiedzialny za wykonanie adresowanych do niego wezwań. W niniejszej sprawie w doręczonych skarżącej wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego w sposób jednoznaczny wskazano J. K. jako adresata i wskazano sygnaturę akt VII SA/Wa 1495/22. Mimo że analogiczne wezwania skierowano również do E. K. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1494/22, to nie było podstaw do przyjęcia, że wykonanie wezwania przez E. K. w jego sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1494/22 (poprzez podanie numeru PESEL E. K.) zwalnia J. K. od wykonania wezwań do niej skierowanych w odrębnej sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1495/22. Podobnie należy ocenić fakt złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez E. K. w sprawie z jego skargi. Okoliczność ta może wywoływać skutki procesowe wyłącznie w sprawie, w której wniosek ten został zgłoszony, tj. o sygn. akt VII SA/Wa 1494/22. Podniesiona w zażaleniu kwestia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 896/22 pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności zastosowania w sprawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.