II OZ 302/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2413/16 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2413/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie sprawy: Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], nakazującą Spółce całkowitą rozbiórkę wolno stojącego nośnika reklamowego w postaci podświetlanej tablicy reklamowej (nr identyfikacyjny - [...]) o wymiarach ok. 3,0 x 6,0 m, zamontowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie zlicowanym górną płaszczyzną z powierzchnią przylegającego terenu, wybudowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...], u zbiegu ulic [...],[...] i [...] w W. We wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej Spółka podniosła, że rozbiórka ze swej istoty wiąże się z powstaniem nieodwracalnych skutków prawnych. W razie uwzględnienia skargi, może się okazać, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu poprzedniego, co będzie się wiązało z koniecznością poniesienia znacznych kosztów. Nadto złożony wniosek jest szczególnie uzasadniony z uwagi na rodzaj działalności gospodarczej jaką Spółka prowadzi. Podstawową działalnością skarżącej są czynności związane z reklamą, w szczególności reklamą z wykorzystaniem nośników takich jak nośnik, którego dotyczy przedmiotowy nakaz rozbiórki. A zatem rozbiórka nośnika wpłynie w sposób oczywisty na zmniejszenie rozmiaru wykonywanej działalności gospodarczej oraz na spadek dochodów osiąganych z tego tytułu. Wskazano także, że Spółka z uwagi na dotychczasowe działania organu, może mieć trudności z uzyskaniem pozwolenia na budowę tego obiektu. Dodatkowo Spółka wskazała, iż w jej ocenie nakaz rozbiórki przedmiotowego nośnika jest tym bardziej dotkliwy, jeśli weźmie się pod uwagę skalę prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego postępowań kończących się wydaniem decyzji nakazujących rozbiórkę nośników, które to postępowania wyrządzają znaczną szkodę skarżącej. Zgodnie z szacunkowymi danymi na skutek nakazów rozbiórki wydanych w okresie od lutego 2015 do czerwca 2016 r., wartość Spółki uległa obniżeniu o kwotę zbliżoną do 1 miliona złotych, stanowiącą wartość zdemontowanych nośników reklamowych. Jest to tym bardziej istotne, że stanowi to utratę 8,5% wartości nośników w podstawowym segmencie outdoorowym (format 12m², 18m², 36m²) i została utracona w W. będącej rejonem kluczowym w kwestii postrzegania pozycji skarżącej na rynku outdooru w Polsce przez jego potencjalnych klientów. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Wskazując na normę art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zdaniem Sądu nie każdy nakaz rozbiórki wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, lub trudnych do odwrócenia skutków. Inna jest bowiem sytuacja, gdy nakazowi rozbiórki podlega np. dom mieszkalny, a inna gdy, tak jak w niniejszej sprawie, nakazem objęta jest rozbiórka przedmiotowego obiektu (nośnika reklamowego), która generuje niewątpliwie o wiele mniejsze koszty i stanowi proces logistycznie i technicznie mniej skomplikowany. Nośnik reklamowy objęty nakazem rozbiórki składa się z niewielu elementów, które w wyniku poprawnie przeprowadzonego demontażu, nie powinny ulec uszkodzeniu, będzie możliwe ponowne ich wykorzystanie. Odnosząc się do argumentów Spółki Sąd wskazał, że Spółka nie przedstawiła kosztorysu wykonania rozbiórki, ani nie przedstawiła swojej szczegółowej sytuacji majątkowej, które to informacje pozwoliłyby ocenić, czy istotnie rozbiórka wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody w majątku strony. Sąd wyjaśnił także, że ponowna instalacja nośnika reklamowego wymagać będzie zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia w sytuacji, gdy decyzja o rozbiórce stanie się prawomocna, a inwestor będzie chciał na nowo postawić obiekt w tym samym miejscu w sposób legalny. Natomiast gdyby decyzja o nakazie rozbiórki została w następstwie rozpoznania skargi uchylona, to wówczas następuje powrót do stanu pierwotnego, istniejącego przed wydaniem nakazu rozbiórki. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd, że w sprawie nie zostało uprawdopodobnione ziszczenie się którejkolwiek z przesłanek zawartych w tym przepisie, pomimo faktu iż skarżąca wykazała zaistnienie niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie tego postanowienia i przekazanie wniosku do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącej sama rozbiórka urządzenia reklamowego wywołuje nieodwracalny skutek, gdyż organ nakazujący rozbiórkę nie ma możliwości przywrócenia stanu poprzedniego. Nie bez znaczenia jest także fakt, że skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości na której posadowiony jest obiekt. A zatem brak wstrzymania wykonania nakazu rozbiórki może prowadzić do niezawinionej przez skarżącą utraty prawa do dysponowania nieruchomością poprzez rozwiązanie dotychczasowej umowy najmu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, iż warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesione zażalenie nie podważyło stanowiska Sądu pierwszej instancji zawartego w zaskarżonym postanowieniu. W tym konkretnym przypadku zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody nie uzasadnia argumentacja skarżącej, że nieruchomość na której posadowiony jest nośnik reklamowy nie jest jej własnością. Ewentualne rozwiązanie wskazywanej przez Spółkę umowy najmu nieruchomości między stronami nie jest przecież bezpośrednim skutkiem wykonania nakazu rozbiórki objętego zaskarżoną decyzją, a tym samym nie może świadczyć o zaistnieniu przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nadto samo tylko powołanie się na koszty rozbiórki obiektu i ewentualne straty finansowe, jakie Spółka może ponieść w związku z wyłączeniem tego nośnika z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, nie świadczy jeszcze o zaistnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. Trafnie bowiem Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżąca nie uprawdopodobniła, by w tym zakresie uszczuplenie w majątku strony było znaczne. Zasadniczo wykonanie rozbiórki wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody bądź powstania trudnych do odwrócenia skutków. Pogląd ten jest powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku decyzja o nakazie rozbiórki podlega wstrzymaniu (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 456/14). Z akt sprawy wynika, iż tablica reklamowa objęta zaskarżoną decyzją jest obiektem stosunkowo prostym, składającym się z trzech części: ekranu, słupa oraz podstawy. We wniosku nie wskazano, by rozbiórka tego urządzenia mogła spowodować jego zniszczenie. A zatem nie uprawdopodobniono, że ponowne posadowienie tego samego nośnika nie jest technicznie możliwe. W tym kontekście trudno przyjąć, by ewentualna rozbiórka spornego urządzenia mogła się wiązać z powstaniem niebezpieczeństwa trudnych do odwrócenia skutków. W okolicznościach tej sprawy za nieodwracalnością skutków prawnych przyjmowanych dla zastosowania ochrony tymczasowej nie może również przemawiać wskazywany przez stronę brak możliwości powrotu do stanu pierwotnego, po dokonaniu rozbiórki, skoro okoliczności te nie stanowią o potrzebie zastosowania w tej sprawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Reasumując podnieść należy, że zaskarżone postanowienie Sądu odpowiada prawu. Dlatego, na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.