II OZ 314/22

Dnia 25 maja 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia U. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 113/21 o odrzuceniu skargi U. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie prowadzenia robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 5 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 113/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Krakowie odrzucił skargę U.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (MWINB) z [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie prowadzenia robót budowlanych. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że U. K. wniosła do WSA w Krakowie skargę na ww. decyzję MWINB, w związku z czym, zarządzeniem z 11 sierpnia 2021 r. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Podstawę prawną zarządzenia stanowił art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325, "Ppsa"), w zw. z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., rozp. RM z 2003). Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła skarżąca, wskazując że nie jest w stanie opłacić wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 października 2021 r. II OZ 687/21 oddalił zażalenie skarżącej na zarządzenie z 11 sierpnia 2021 r. Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 21 maja 2021 r. II SPP/Kr 30/21 starszy referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił powyższy wniosek. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej postanowieniem z 1 lipca 2021 r. WSA w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 21 maja 2021 r. Zarządzeniem z 2 listopada 2021 r. wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozp. RM z 2003, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca ww. wezwanie była podwójnie awizowana: 9 listopada 2021 r. i 17 listopada 2021 r., a brak fiskalny skargi nie został uzupełniony. Sąd wojewódzki przyjął, że skoro pierwsze zawiadomienie o złożeniu przesyłki (awizo) miało miejsce 9 listopada 2021 r., to doręczenie na zasadzie art. 73 Ppsa nastąpiło w dniu 23 listopada 2021 r., a termin do uzupełnienia braku fiskalnego skargi upłynął skarżącej bezskutecznie w dniu 30 listopada 2021 r. Wobec wskazanych okoliczności, że do wydania postanowienia z 5 stycznia 2022 r. brak fiskalny skargi nie został uzupełniony sąd pierwszej instancji, na mocy art. 220 § 3 Ppsa, skargę odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła U. K., wnosząc o jego uchylenie. Podnosi w uzasadnieniu, że nie była ona w stanie w ustawowych terminach odbierać żadnej korespondencji, gdyż przebywała w szpitalu. Z uwagi na powyższe żąda uchylenia zaskarżonego postanowienia i "przywrócenia wszystkich terminów". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 230 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednol. Dz. U. 2022, poz. 329) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). W myśl art. 220 § 1 Ppsa sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 Ppsa w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Odnosząc się do poprawności rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z uwagi na fakt, iż skarżąca wystąpiła ze skargą na rozstrzygnięcie organu odwoławczego bez uiszczenia należnej opłaty, zasadnie została wezwana do jej uiszczenia w trybie art. 220 § 1 Ppsa. W sprawie okolicznością bezsporną pozostaje, że korespondencja sądowa zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi została skarżącej doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 73 Ppsa) z upływem 14. dnia liczonego od pierwszej awizacji, która miała miejsce 9 listopada 2021 r. (k. 39 akt sądowych). Prawidłową datą doręczenia wezwania do uzupełnienia braku fiskalnego skargi był zatem dzień 23 listopada 2021 r., co oznacza upływ ustawowego terminu do dokonania czynności z końcem 30 listopada 2021 r. Z okoliczności sprawy wynika, że w zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braku fiskalnego skargi, co obligowało sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi, stosownie do art. 220 § 3 Ppsa. Jednocześnie należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie nie przesądza, czy w toku postępowania skarżąca dopuściła się zawinionego działania polegającego na niepodjęciu czynności procesowej w reakcji na wezwania sądu pierwszej instancji oraz jakie były rzeczywiste przyczyny takiego stanu rzeczy. Kwestie te, istotne z punktu widzenia hipotezy art. 87 § 2 Ppsa, mogłyby stanowić przedmiot oceny w postępowaniu wpadkowym wywołanym wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności w trybie przewidzianym przepisami art. 86-89 Ppsa. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.