II OZ 316/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K. P. i R. P. oraz D. K. i D. K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1132/25 o odrzuceniu skargi D. K. i K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 marca 2025 r. nr 214/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenia K. P. i D. K.; 2. odrzucić zażalenia R. P. i D. K.1. K. P. i D. K. (dalej: skarżące) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 marca 2025 r. nr 214/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 grudnia 2025 r., VII SA/Wa 1132/25, wezwano skarżące do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 21 maja 2025 r. wzywającego do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi – w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535; dalej: rozporządzenie), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone D. K. w dniu 17 grudnia 2025 r., a K. P. w dniu 18 grudnia 2025 r. Wpisu od skargi w wyznaczonym terminie skarżące nie uiściły. Po sprawdzeniu w rejestrze dochodów budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzono, że skarżące do dnia 8 stycznia 2026 r. nie uiściły należnego wpisu od skargi. Postanowieniem z 20 stycznia 2026 r., VII SA/Wa 1132/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę K. P. i D. K. Pismami z 10 lutego 2026 r. zażalenia na powyższe postanowienie złożyli K. P. i R. P. oraz D. K. i D. K.1, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia K. P. i D. K. nie zasługują na uwzględnienie i podlegają oddaleniu. Z kolei zażalenia wniesione przez R. P. i D. K.1 podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że skarżące nie uiściły należnego wpisu od skargi. Skarżące miały możliwość zakwestionowania obowiązku uiszczenia wpisu od skargi i jego wysokości, z której to skorzystały, wnosząc zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 września 2025 r., II OZ 1221/25, oddalił te zażalenia, uznając, że wpis jest należny, a jego wysokość została prawidłowo ustalona. Kwestia przyznania skarżącym prawa pomocy również została prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniami z 5 grudnia 2025 r., VII SPP/Wa 221/25 i VII SPP/Wa 222/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienia starszego referendarza sądowego odmawiające przyznania skarżącym prawa pomocy. Skarżące zostały bezskutecznie wezwane do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi. Takie okoliczności uprawniały Sąd I instancji do zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucenia skargi. Argumentacja zawarta w zażaleniach tej zaś oceny nie podważa skutecznie. Ponadto należy wskazać, że na zarządzenie z 9 grudnia 2025 r. wyzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z 21 maja 2025 r. o wezwaniu skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały wniesione pisma pt. "zażalenie", zauważenia jednak wymaga, że tego rodzaju zarządzenia są niezaskarżalne, ponieważ ich przedmiotem jest tylko wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, o czym prawidłowo pouczono skarżące przy pismach z 10 grudnia 2025 r. Odnosząc się natomiast do zażaleń wniesionych przez R. P. i D. K.1 wskazać należy, że zgodnie zaś z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może natomiast wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżone postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi K. P. i D. K. dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tych osób. R. P. i D. K.1 nie mogli zatem wnieść skutecznie zażalenia na ww. postanowienie odrzucające skargę innych podmiotów, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do odrzucenia wniesionych przez nich zażaleń jako niedopuszczalnych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. W punkcie 2. postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.