II OZ 330/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. sp. z o. o. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 176/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2023 r., znak: WINB-WOA.7722.176.2023.AT w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 176/24, po rozpoznaniu wniosku B. sp. z o. o. z siedzibą w B. (dalej zwana skarżącą), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2023 r., znak: WINB-WOA.7722.176.2023.AT nakładającego na skarżącą obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż ani z wniosku, ani z akt administracyjnych sprawy nie wynika, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje skutki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.). Skarżąca powołała jedynie ten przepis, nie przedstawiając jakichkolwiek okoliczności, które świadczyłyby o zaistnieniu przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej w odniesieniu do jej sytuacji. Za uwzględnieniem wniosku nie mogą przemawiać podniesione w skardze zarzuty odnoszące się do legalności (zgodności z prawem) zaskarżonego postanowienia, bowiem ich oceny sąd administracyjny dokona podczas merytorycznego rozpoznania skargi. W ramach badania przesłanek wstrzymania aktu z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie jest dopuszczalne przeprowadzanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącą radcą prawnym, wniosła zażalenie na opisane wyżej postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę przez wstrzymanie wykonania postanowienia lub jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podniosła, że wykonanie tego postanowienia spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki w postaci znacznego obciążenia finansowego skarżącej, co wypełnia obie przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Okoliczności opisane w treści skargi stanowią o zasadności żądania wstrzymania wykonania aktu, gdyż wykonanie postanowienia spowoduje, że skarżąca zmuszona będzie do uiszczenia kosztów sporządzenia ekspertyz, a to w istocie stanowi nieodwracalną stratę finansową. W ocenie skarżącej okoliczności faktyczne sprawy nie pozwalają na wykonanie nałożonego na skarżącą obowiązku sporządzenia ekspertyz, zaś próba ich wykonania przez ogłoszenie przetargu przez PINB w Bielsku-Białej spowoduje wydatkowanie znacznych środków (na dzień złożenia wniosku niemożliwych do oszacowania), których jedynym efektem będzie uzyskanie opinii o braku możliwości sporządzenia ekspertyz z uwagi na brak materiału porównawczego. Na potwierdzenie powyższej okoliczności skarżąca przedłożyła pismo PINB w Bielsku-Białej z dnia 9 kwietnia 2024 r. informujące o zamiarze ogłoszenia konkursu na opracowanie ekspertyz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie uprawdopodobniła, aby wskutek wykonania zaskarżonego postanowienia doszło do powstania skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., których wystąpienie warunkuje udzielenie ochrony tymczasowej, a w zażaleniu nie zdołała podważyć prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Zgodnie z powołanym przepisem sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W okolicznościach tej sprawy podnoszone argumenty, mające przemawiać za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie ocenia prawidłowości tego postanowienia w aspekcie jego zgodności z prawem, ale to, czy jego wykonanie, jeszcze przed prawomocnym skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącej. Nie chodzi tutaj o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonego postanowienia mogłoby rodzić niebezpieczeństwo powstania takich skutków. Wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. skarżąca upatruje bowiem w tym, że okoliczności faktyczne sprawy zostały błędnie ustalone, a ponadto, że wykonanie zaskarżonego postanowienia doprowadzi do nieodwracalnego skutku w postaci obciążenia skarżącej znacznymi kosztami sporządzenia ekspertyz bądź pokrycia kosztów ich wykonania na zlecenie organu, które nie będą możliwe do odzyskania. Prawidłowo ocenił Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie przedstawiła takiego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, z którego wynikałaby możliwość wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Takiej też oceny nie zmieniają wskazane w zażaleniu okoliczności, że sporządzenie ekspertyz technicznych wiąże się ze znacznym wydatkiem finansowym. Z wniosku o wstrzymanie wykonania i z zażalenia nie wynika nawet, jaki jest koszt wykonania ekspertyz i jaka jest relacja tych kosztów do ogólnej sytuacji finansowej skarżącej. W tych okolicznościach nie można stwierdzić, że wskutek wykonania zaskarżonego postanowienia skarżąca poniesie znaczną szkodę. Argumentacja skarżącej uniemożliwia też ocenę, czy można na tym etapie postępowania mówić o nieodwracalnych skutkach. Skarżąca odwołuje się przede wszystkim do skutków finansowych, które z reguły są odwracalne. Ponadto każde postanowienie organu zobowiązujące do przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, wywołuje pewną dolegliwość finansową. Jednak bez podania konkretnych okoliczności, o których mowa powyżej, dotyczących strony wnioskującej o wstrzymanie aktu administracyjnego brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.