II OZ 334/15

II OZ 334/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 377/14 odmawiające zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Lu 377/14 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie. II OZ 334/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącej R. D. zmiany prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia 9 lipca 2014 r., którym odmówiono jej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zażalenie na to rozstrzygnięcie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2014 r. (sygn. akt II OZ 826/14). Następnie, wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Skarżąca w dniu 23 stycznia 2015 r. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując, że jej sytuacja majątkowa nie zmieniła się, w całości pozostaje ta sama, co opisana w oświadczeniu majątkowym. Odmawiając zmiany ww. prawomocnego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił na wstępie, iż postanowienie dotyczące przyznania (odmowy przyznania) prawa pomocy jest postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie, zatem znajdzie do niego zastosowanie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.). Zmiana okoliczności sprawy, o której mowa w tym przepisie obejmuje wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, przy czym muszą to być takie zmiany, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Tymczasem zdaniem Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 30 grudnia 2014 r. jest tożsamy z rozpoznanym prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 9 lipca 2014 r. W tej sytuacji może uzyskać bieg procesowy jedynie jako wniosek o zmianę prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy, w trybie art. 165 p.p.s.a. Z porównania wniosków o przyznanie prawa pomocy z maja 2014 r. i ze stycznia 2015 r. zdaniem Sądu pierwszej instancji wynikając następujące różnice: - we wniosku ze stycznia 2015 r. skarżąca podaje znacznie wyższe opłaty za ogrzewanie gazowe – za grudzień – 836 zł, za styczeń – 812 zł; we wniosku z maja 2014 r. skarżąca podała kwotę opłaty miesięcznej – 314 zł; - wysokości opłat za pozostałe media, wyżywienie i media różnią się nieznacznie (np. opłaty za prąd – w pierwszym wniosku – 120 zł, w drugim – 70 zł; woda – odpowiednio 70 i 30 zł; telefon – 30 i 54 zł); różnice te nie mają istotnego znaczenia dla oceny sytuacji materialnej skarżącej; - dochody skarżącej uległy zwiększeniu – pierwotnie wyniosły 2.081 zł netto (wynagrodzenie – 1575 zł, renta rodzinna 506 zł), aktualnie wynoszą 2.317,31 zł (wynagrodzenie – 1575, renta rodzinna – 742 zł); - w zakresie składników majątkowych i innych okoliczności istotnych dla oceny sytuacji rodzinnej i majątkowej żadnych zmian nie odnotowano. Z powyższej analizy zdaniem Sądu płynie konkluzja, że nastąpił wzrost wydatków skarżącej na ogrzewanie gazowe, co jest powodowane sezonem grzewczym, z drugiej – zwiększeniu uległy też jej dochody. Nie można w tej sytuacji przyjąć, że sytuacja majątkowa skarżącej uległa istotnej zmianie, uzasadniając zmianę pierwotnie dokonanej oceny. Skarżąca nadal dysponuje stałymi źródłami dochodu, jej sytuacja finansowa jest stabilna. Nadal nie da się zatem przyjąć, że konieczność opłacenia pełnomocnika może spowodować uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania. Wątpliwości Sądu budziła też pożyczka w wysokości 4.000 zł, jaka wpłynęła na konto skarżącej w październiku 2014 r. Z wyciągów bankowych wynika, że kwota ta została zagospodarowana przez skarżącą, jednak nie wyjaśnia ona w żaden sposób, na co zostały wydatkowane te środki, w szczególności, czy zostały wykorzystane na zaspokojenie bieżących potrzeb. Jest to o tyle istotne, że takie dodatkowe środki mogłyby zostać w części wykorzystane na opłacenie pełnomocnika, jeśli nie byłyby niezbędne na potrzeby związane z utrzymaniem. Skarżąca nie podjęła jednak w tym zakresie starań, aby wykazać sposób zagospodarowania tych środków. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca nie wykazała zmiany okoliczności sprawy, która mogłaby wpłynąć na odmienną ocenę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy i na podstawie art. 165 i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła R. D., zaskarżając je w całości i zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych wyrażający się "w bezzasadnym przyjęciu przez organ, iż sytuacja materialna i finansowa skarżącej oparta o przedstawione realne dochody i wydatki, w tym zaciągnięte na utrzymanie pożyczki w miejscu pracy, umożliwia jej bez uszczerbku koniecznego dla siebie poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika do prowadzenia przedmiotowej sprawy, w całkowitym i oczywistym oderwaniu od realiów sytuacji materialnej i finansowej skarżącej". W związku z powyższym, skarżąca wniosła o "zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lipca 2014 roku, sygn. akt III SA/Lu 377/14 poprzez przyznanie prawa pomocy i ustanowienie adwokata". W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że porównanie kosztów ogrzewania wskazuje, że jest ono kilkukrotnie droższe w związku z czym załączyła fakturę z dnia 4 marca 2015 r. na kwotę 655,85 zł. Nadto zaprzeczyła, iż dodatkowe środki w postaci pożyczki mogła wykorzystać na opłacenie pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie z kolei do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił zmiany prawomocnego postanowienia, którym oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności w żaden sposób nie wskazują, że zaszła taka zmiana okoliczności faktycznych, która powoduje, iż poniesienie kosztów ustanowienia adwokata nastąpi z uszczerbkiem koniecznego utrzymania skarżącego i jego rodziny. Podkreślić należało, iż w niniejszym postępowaniu nie jest oceniana ponownie sytuacja finansowa strony, bowiem ta już została przeprowadzona w prawomocnym postanowieniu z dnia 9 lipca 2014 r., ale to w jakim stopniu uległa ona zmianie. Jak trafnie przy tym przyjął Sąd pierwszej instancji, analizując złożone w sprawie oświadczenia majątkowe skarżącej, ta nie uległa istotnej zmianie, a zatem aktualną pozostaje ocena zaprezentowana w ww. postanowieniu z dnia 9 lipca 2014 r. również zaakceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2014 r. Także przedstawiona w rozpoznawanym zażaleniu argumentacja tego faktu w żaden sposób nie poddaje w wątpliwość. Zaznaczyć trzeba, iż oceny Sądu pierwszej instancji nie podważa również załączona do zażalenia faktura, wystawiona w dniu 4 marca 2015 r. a więc w dniu wydaniu zaskarżonego postanowienia i nieznana temu Sądowi w dniu orzekania. Zgłoszenie jej na etapie postępowania zażaleniowego nie miało znaczenia, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający ten środek zaskarżenia kontroluje jedynie prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji i nie bierze pod uwagę ewentualnych zmian stanu faktycznego po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.