II OZ 348/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 108/18 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi R.M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 108/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu R.M. wstrzymania wykonania zaskarżonego przez niego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. skarżący podniósł, że nałożona na niego grzywna została orzeczona w najwyższej wysokości, której ewentualne wyegzekwowanie niesie ze sobą niebezpieczeństwo istotnych, negatywnych skutków dla jego stanu majątkowego i jego stabilności finansowej, w tym też może prowadzić do nieodwracalnych następstw. Podkreślono przy tym, że skarżący nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na uiszczenie grzywny, bez znacznego pogorszenia jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego sprowadza się wyłącznie do ogólnikowego wymienienia potencjalnych skutków jego wykonania. Podkreślił przy tym, że postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia dotyczy świadczenia pieniężnego, który z reguły jest odwracalne. Ponadto skarżący nie wykazał okoliczności, że wykonanie ww. postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych od odwrócenia skutków - nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu obrazującego jego aktualną sytuację majątkową. Zażaleniem R. M. zaskarżył powyższe postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, pomimo zaistnienia w sprawie przesłanek warunkujących jego wstrzymanie, które to naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakłada na stronę obowiązku udowodnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek ich uprawdopodobnienia, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Sąd nie uwzględnił też, że w niniejszej sprawie doszło do nałożenia grzywny w najwyższej możliwej wysokości 10 000 zł, a grzywna została nałożona nie na przedsiębiorcę, a na osobę fizyczną, która nie posiada takiej kwoty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Oceniając w tym kontekście wniosek skarżącego należy podzielić wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym skarżący nie wykazał w sposób wystarczający okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonana zaskarżonego aktu. Powołując się bowiem na okoliczność, że wykonanie zaskarżonego postanowienia będzie stanowiło bardzo wysokie obciążenie dla budżetu skarżącego i jego rodziny, skarżący w żaden sposób okoliczności tej nie wykazał. Należy jeszcze raz podkreślić, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia skarżącego powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o postanowienie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną wnioskodawcy oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Tymczasem uzasadnienie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, podobnie jak zażalenie, nie spełnia powyższych wymogów. Bez wskazania, jaka jest rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącego nie można dokonać pełnej oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.