II OZ 361/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 339/24 utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2024 r. o odmowie przyznania K.P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2024 r. nr 33/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenie. Postanowieniem z 12 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 339/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 27 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 339/24, odmawiające przyznania K.P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem zatytułowanym "skarga kasacyjna" K.P. i D.K. zaskarżyły powyższe postanowienie. Pismo to zostało potraktowane przez sąd wojewódzki jako zażalenie na postanowienie wydane w przedmiocie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu. Stosownie do treści art. 258 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm., "p.p.s.a.") czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie (starszego) referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że w przedmiotowej sprawie K.P. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu wnosząc ten środek odwoławczy od postanowienia referendarza sądowego z 27 września 2024 r. Tym samym złożenie zażalenia na postanowienie sądu wojewódzkiego, utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez starszego referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Dodatkowo zwrócenia uwagi wymaga, że zgodnie z art. 252 § 3 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Oznacza to, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wydane w stosunku do K.P. mogła wnieść tylko K.P. W związku z tym, skoro D.K. nie była wnioskodawcą w tej sprawie, to wniesione przez nią zażalenie było niedopuszczalne i również z tej przyczyny podlegało odrzuceniu. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 tej ustawy. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.