II OZ 405/14

Dnia 7 maja 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12 lutego 2014 roku, II SA/Kr 1500/12 oddalające wniosek przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] lipca 2012 roku, nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. odmówić zmiany treści postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 marca 2013 r. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA w Krakowie) oddalił wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] lipca 2012 r. w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 6 marca 2013 r. WSA w Krakowie oddalił wniosek J. J. o przyznanie jej prawa pomocy z zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 maja 2013 r., II OZ 353/13. Sądy obu instancji uznały, że z oświadczeń wnioskodawczyni nie wynika, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Dodatkowo stwierdzono, że wykazana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych czy utracie płynności finansowej. Rozpoznając ponowny wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy WSA w Krakowie wyjaśnił, że po raz kolejny złożone przez nią oświadczenia uznać należy za niejasne, niespójne i niewiarygodne. Podkreślił, że w nowo złożonym wniosku skarżąca nie wykazała jakie miesięczne dochody osiąga, nie wpisała do wniosku jednej z posiadanych przez siebie nieruchomości, którą wymieniła we wcześniejszym wniosku (z księgi wieczystej tej nieruchomości wynika, że skarżąca w dalszym ciągu jest jej właścicielką), nie wykazała także, jakie dochody osiąga córka, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, i która utrzymuje skarżącą. Sąd wskazał także szereg innych niespójności oraz podkreślił, że wątpliwości w niniejszej sprawie nie zostały przez wnioskodawczynię wyjaśnione pomimo treści wcześniejszych postanowień wydanych w sprawie. W związku z powyższym WSA w Krakowie oddalił rozpoznawany wniosek. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. J. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W zażaleniu wnioskodawczyni podniosła, że dołączone do wniosku dokumenty w pełni uzasadniają przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż w nim wskazano. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Stosownie zaś do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W niniejszej sprawie zarówno WSA w Krakowie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny uznały już raz, że skarżącej nie można przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym. Zatem ponowny wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy w takim samym zakresie powinien zostać, zgodnie z treścią art. 165 P.p.s.a., potraktowany przez Sąd I instancji jako wniosek o zmianę postanowienia z 6 marca 2013 r. Aby zmiana treści tego postanowienia była możliwa skarżąca miała obowiązek wykazać, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jednoznacznie wynika, że wnioskodawczyni nie wywiązała się z tego zobowiązania. WSA w Krakowie podkreślił bowiem, że pomimo wcześniejszych wątpliwości Sądów, skarżąca ponownie w sposób niespójny, nierzetelny i niewiarygodny przedstawiła swoją sytuację finansową. Z oceną taką nie można się nie zgodzić. Skarżąca nie wykazała bowiem żadnego dochodu własnego czy córki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, i która zgodnie z oświadczeniem skarżącej ją utrzymuje. Jednocześnie wykazała szereg miesięcznych wydatków, które musi ponosić, takich jak np. alimenty na drugie dziecko. Skarżąca nie przedłożyła także wszystkich wymaganych przez Sąd dokumentów. Ponieważ pomiędzy oświadczeniami, jak i dokumentami przedłożonymi przez skarżącą w związku z pierwszym oraz kolejnym, rozpoznawanym aktualnie, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie uległy zamianie, a skarżąca nie wskazała na zaistnienie nowych, nieocenionych wcześniej przez Sądy okoliczności, to nie można uznać, że wykazała ona pogorszenie własnej sytuacji finansowej. Zatem, w związku z treścią art. 165 P.p.s.a., należało odmówić zmiany treści postanowienia z 6 marca 2013 r. wydanego w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz art. 165 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.