II OZ 407/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1845/11 oddalające wniosek F.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. sprostować sentencję postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1845/11, wpisując w miejsce słów "F. Ł." słowa "F. K."; 2. oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1845/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek F. K. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału nie można wysnuć wniosku, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Nie jest on osobą ubogą, dysponuje stałym dochodem, nie wykazał zaś aby jego konieczne wydatki przekraczały zwykłą przeciętną. W ocenie Sądu pierwszej instancji jego sytuacja majątkowa pozwala na takie gospodarowanie środkami, które uwzględniałoby konieczność poniesienia kosztów związanych z postępowaniem. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył F. K. wnosząc o jego uchylenie bądź zmianę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia kosztów jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Istotnym jest, że w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi poważne wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji podjął czynności, o których mowa w art. 255 p.p.s.a., zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2012 r. zobowiązał skarżącego do usunięcia braków poprzez, udokumentowanie za pomocą faktur i rachunków kosztów miesięcznego utrzymania, w tym przedłożenia faktur za opłacane media za ostatni okres rozliczeniowy, przedłożenie historii rachunku bankowego skarżącego i jego żony lub ostatniego odcinka pobieranych świadczeń (nie decyzji), przedłożenie zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2010 oraz złożenie oświadczenia czy korzysta on z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie. Do pisma z dnia 26 stycznia 2011 r. uzupełniającego wniosek skarżący dołączył kserokopie rachunków, z których część okazała się nieczytelna trudno bowiem posługiwać się dającymi się odcyfrować kwotami skoro nie wiadomo na czyją rzecz są one wpłacane, jaki rodzaj usług obejmują i za jako okres, mimo wezwania skarżący nie dostarczył odcinków pobieranych przez niego i żonę świadczeń emerytalnych i rentowych, dołączył tylko własne zeznanie podatkowe, tymczasem wezwanie obejmowało również żonę. Mimo deklaracji nie dołączył do pisma żadnych rachunków za lekarstwa czy usługi medyczne. Wezwanie skierowane do skarżącego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie stosownych dokumentów oznaczało, iż dane, którymi dysponował sąd nie wystarczały do wolnej od wątpliwości oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku. Co za tym idzie złożenie przez skarżącego pisma, w którym brak odpowiedzi na postawione pytania uniemożliwił dokonanie rzetelnej oceny czy skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, czy też nie. W konsekwencji strona nie może skutecznie kwestionować prawidłowości postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, skoro nie wykonała w sposób prawidłowy wezwania Sądu do uzupełnienia danych podanych we wniosku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił zażalenie oddalić. Na skutek oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 184/11 błędnie wpisano nazwisko skarżącego wpisując nazwisko "Ł." zamiast prawidłowego "K." co należało sprostować w oparciu o przepis art. art. 156 § 2 i 3 w zw. z art. 166 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.