II OZ 407/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt II SAB/Go 23/22 odrzucające skargę B. B. na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Gorzowie Wielkopolskim w przedmiocie wydania dokumentów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt II SAB/Go 23/22 odrzucił skargę B. B. na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Gorzowie Wielkopolskim w przedmiocie wydania dokumentów. Sąd wskazał, że B. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Gorzowie Wielkopolskim w przedmiocie wydania dokumentów. W imieniu strony skarżącej jako pełnomocnik powyższą skargę podpisał B. B.1. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 marca 2022 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej – B. B.1 do przedłożenia oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem do ww. skargi dołączono wyłącznie kopię udzielonego pełnomocnictwa oraz wykazania okoliczności z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Wobec niewykazania przez powyższego pełnomocnika w piśmie z dnia 4 kwietnia 2022 r., że spełnia okoliczności z art. 35 p.p.s.a. na podstawie zarządzenia z dnia 7 kwietnia 2022 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez jej własnoręczne podpisanie, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2022 r. (k. 77 akt). W zakreślonym terminie, który upłynął 27 kwietnia 2022 r. strona skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi. W dniu 27 kwietnia 2022 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo procesowe zat. "Odpowiedź na WEZWANIE z dnia 11 kwietnia 2022 r. w sprawie USUNIĘCIA BRAKU FORMALNEGO SKARGI DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO NA BEZCZYNNOŚĆ ORGANU (...)", podpisane przez B. B.1, w treści którego m.in. nie zgodził się na "(...) podżeganie mnie do tejże OSOBY FIZYCZNEJ". Oświadczył również, iż "moje dane – w tym dane OSOBY FIZYCZNEJ – są zastrzeżone (...)". Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skargę należało odrzucić. Sąd wskazał, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie, czy skarga została wniesiona z zachowaniem wszelkich wymogów formalnych przewidzianych przez przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna zawierać elementy wymienione w tym przepisie (wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego), jednak przede wszystkim powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania te zostały określone w art. 46 p.p.s.a. Jednym z tych wymogów jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, co wynika z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na podstawie art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Jak stanowi z kolei art. 35 p.p.s.a., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Przepisami szczególnymi, o których mowa w powołanym uregulowaniu, są przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. z 2020 r., poz. 823 ze zm.), ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (t.j. w Dz. U. z 2020 r., poz. 130 ze zm.) oraz ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (t. j. w Dz. U. z 2019 r., poz. 1861 ze zm.). Wyliczenie zawarte w przepisie art. 35 § 1 p.p.s.a. ma charakter wyczerpujący w tym sensie, że osoba niespełniająca wymagań w nim oznaczonych nie może działać jako pełnomocnik procesowy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, choćby nawet udzielone jej zostało pełnomocnictwo do działania za mocodawcę na mocy Kodeksu cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt I OZ 872/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym wezwano B. B.1 do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi pod rygorem pominięcia w postępowaniu sądowym. Wobec udzielonej przez B. B.1 odpowiedzi, zasadne było wezwanie skarżącego B. B. do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) przez złożenie skargi własnoręcznie podpisanej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 77 akt sądowych) wynika, iż przesyłka zawierająca skierowane do B. B. wezwanie do podpisania skargi została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2022 r. Termin do wykonania wezwania upłynął bezskutecznie z dniem 27 kwietnia 2022 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie usunął braku formalnego skargi, poprzez jej własnoręczne podpisanie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a odrzucił skargę. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie - przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, co wynika z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie wymóg przewidziany w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. został zachowany, bowiem skarga została wniesiona przez osobę fizyczną, która skargę podpisała. Nieprawidłowo Sąd I instancji wezwał zatem skarżącego B. B. do podpisania skargi, skoro skarżący podpisał skargę, a z akt sprawy jasno wynika, że B. B.1 i B. B. to ta sama osoba. Za niezasadny należało uznać natomiast zarzut zażalenia, że zaskarżone postanowienie jest nieważne z uwagi na brak podpisu i pieczęci imiennej przewodniczącego sędziego na oryginale dokumentu. Wskazać należy, że jak wynika z wydanego postanowienia znajdującego się w aktach sprawy, zarówno sentencja, jak i uzasadnienie zostały podpisane przez sędziego orzekającego, natomiast obowiązujące przepisy nie przewidują obowiązku umieszczania na orzeczeniach sądu pieczęci imiennej sędziego podpisującego orzeczenie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.