II OZ 429/16

Dnia 5 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 423/15 o odmowie zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 423/15 odmawiającego D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 423/15 odmawiającego D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu Sąd I instancji, przedstawiając stan faktyczny sprawy, wskazał to jak wnioskodawcy wykazywali swoją sytuację materialną w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy, która była podstawą do wydania przez Sąd I instancji postanowienia z dnia 21 lipca 2015 r. o odmowie przyznania D. W. i M. W. prawa pomocy. W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II OZ 968/15, ww. postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy stało się prawomocne. Ponadto z uwagi na kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, Sąd uznał ten wniosek jako wniosek o zmianę ww. postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Powołując się na treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd dokonał porównania sytuacji materialnej wnioskodawców, tj. czy od czasu wydania postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy nastąpiła taka zmiana sytuacji finansowej, która umożliwiłaby na zmianę ww. postanowienia, tj. przez przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu I instancji wnioskodawcy nie wykazali, że od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiła zmiana ich sytuacji majątkowej, która przemawiałyby za zmianą prawomocnego postanowienia z dnia 21 lipca 2015 r. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy nie przywołali okoliczności pozwalających stwierdzić, że ich sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do ich możliwości w partycypowaniu w kosztach postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia opłat sądowych i dodatkowo ustanowienia adwokata. Ponadto na wezwanie Sądu wnioskodawcy, pomimo udzielonej odpowiedzi, nie ustosunkowali się do żądanych informacji, nadsyłając ponownie uzupełniony formularz w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo wskazali w nim koszt w wysokości 1000 zł związany z prowadzeniem postępowań administracyjnych. Ponadto wskazali na wcześniej wskazywane wydatki, tj. 500 zł na utrzymanie mieszkania i 800 zł na wykup leków. Jako dochód wskazali kwotę 3047 zł w odróżnieniu od wcześniej wskazywanego – 2781 zł. Zdaniem Sądu, wnioskodawcy nie wykazali w sposób niebudzący wątpliwości, że ich aktualna sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Na podstawie udzielonych informacji nie jest możliwe ustalenie, czy nastąpiło pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawców w stosunku do sytuacji opisanej we wniosku, który został rozpoznany postanowieniem z dnia 21 lipca 2015 r. Brak jest więc podstaw do zmiany tego postanowienia o odmowie przyznania wnioskodawcom prawa pomocy. Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli D. W. i M. W.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji podniósł, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy nie przywołali okoliczności pozwalających stwierdzić, że ich sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do sytuacji materialnej wnioskodawców. Kolejny formularz wniosku PPF nie zawierał bowiem, takich okoliczności, które wskazywałyby na pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawców. Kolejny wniosek wskazywał bowiem na wyższe dochody niż te jakie były podstawą odmowy przyznania prawa pomocy. Prawidłowo zatem Sąd uznał, że informacje zawarte w kolejnym wniosku nie są wystarczające do zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia. Dlatego prawidłowo zobowiązał wnioskodawców do złożenia dokumentów źródłowych dotyczących ich stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotowe zażalenie w pełni podziela stanowisko wypowiedziane w postanowieniu NSA zapadłym w niniejszej sprawie na wcześniejszym etapie postępowania, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy wiąże się z koniecznością udzielenia wszelkich wyjaśnień odnoszących się do sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych okoliczności. Niepełne informacje w tym zakresie czynią nieskutecznym zakwestionowania rozstrzygnięcia o odmowie przyznania prawa pomocy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Sąd I instancji wezwał bowiem wnioskodawców na etapie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy do udzielenia dodatkowych; jednak w konsekwencji nie uzyskał takich informacji, które pozwalałyby na stwierdzenie, że w ogóle pogorszyła się sytuacja majątkowa wnioskodawców. Tym samym brak było podstaw do stwierdzenia wystąpienia zmiany okoliczności sprawy przemawiających za uwzględnieniem kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zatem zakwestionowane postanowienie odpowiada prawu. Z powyższych względów należało uznać, że w sprawie nie zachodzą warunki do zmiany postanowienia WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2015 r. na podstawie art. 165 p.p.s.a., gdyż wnioskodawcy nie powołali się na jakiekolwiek okoliczności, które miały miejsce po rozpoznaniu poprzedniego wniosku o prawo pomocy i które wskazywałby, że w świetle deklarowanych dochodów i wydatków, zmieniły się ich możliwości płatnicze. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.