II OZ 440/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 831/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Malborku z 25 października 2023 r. nr [...] w sprawie ze skargi Z. J. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 831/24, odmówił Z. J. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Malborku z 25 października 2023 r. nr [...], w sprawie ze skargi Z. J. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2024 r., nr [...], w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności pozwalających na wstrzymanie wykonania postanowienia. Zdaniem Sądu, przekonanie strony o społecznym uzasadnieniu wstrzymania postanowienia, o zasadności podniesionych w skardze zarzutów czy o prawdopodobieństwie uchylenia aktu prawnego, nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, LEX nr 799460) przeświadczenie strony o tym, że decyzja jest merytorycznie niesłuszna i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 P.p.s.a. Co więcej, kwestia ta nie może być przedmiotem postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie dotyczące wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania aktu, gdyż będzie przedmiotem orzeczenia co do istoty sprawy, kończącego postępowanie sądowoadministracyjne. Jak wskazał Sąd Wojewódzki, strona skarżąca powinna dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub negatywnych skutków trudnych do odwrócenia zależy orzeczenie sądu (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/05, LEX nr 1405505 oraz z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt I OZ 1028/18, LEX nr 2773006). W ocenie Sądu meriti, brak stosownej argumentacji w kierunku wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu oraz całokształt ujawnionych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy uniemożliwiają uwzględnienie wniosku strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", orzekł jak w postanowieniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Z. J., postulując jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie jest postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2024 r., którym to organ uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Malborku nr [...] z dnia 25 października 2023 r. w sprawie wykonania zastępczego dot. usunięcia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w Malborku i wzywające zobowiązane B. D. i Z. J. do wpłacenia w terminie do dnia 15 listopada 2023 r. kwoty [...] zł tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego i wyznaczył nowy termin do dnia 19 lipca 2024 r. na uiszczenie w/wym. kwoty, w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Z uzasadnień ww. postanowień wynika, że stwierdzone wady w stanie technicznym oraz nieprawidłowości w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w Malborku stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Mając na uwadze przedmiot niniejszego postępowania oraz uzasadnienie wniosku i zażalenia stwierdzić należało, że skarżąca nie wykazała, aby w sprawie zaistniały okoliczności świadczące o konieczności wstrzymania wykonania przedmiotowego rozstrzygnięcia. Oceniając wniosek w przedmiocie zastosowania środka ochrony tymczasowej sąd administracyjny powinien kierować się przede wszystkim ochroną dóbr o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób, których dotyczy zaskarżony akt, przyznając im pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez stronę skarżącą. Sąd rozpoznając wniosek powinien brać pod uwagę następstwa jego wykonania nie tylko w kontekście sytuacji strony skarżącej, lecz również uwzględnić szeroko rozumiany interes publiczny. Częstokroć bowiem interes skarżącego w czasowym odroczeniu skutków wykonania zaskarżonego aktu koliduje z innymi wartościami zasługującymi na ochronę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia ludzkiego są w okolicznościach przedmiotowej sprawy wartościami przewyższającymi interes skarżącej. Celem wydanych w tej sprawie postanowień jest usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowiących zagrożenie dla ludzi i mienia. Stwierdzony przez organy stan ww. obiektu, mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi oraz podjęte przez te organy kroki celem zniwelowania tych zagrożeń, przemawiają za odmową wstrzymania tego aktu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie leżałoby bowiem w interesie publicznym, któremu w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy przyznać pierwszeństwo przed interesem skarżącej w zakresie oceny skutków jego wykonania pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.