II OZ 544/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2703/16 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2017r. sygn. akt VII SA/Wa 2703/16 w sprawie ze skargi K.K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia zamierzenia budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2703/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi K.K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia zamierzenia budowlanego, odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2017r. sygn. akt VII SA/Wa 2703/16. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ww. wyrokiem z dnia 10 października 2017 r. Sąd oddalił skargę wywiedzioną w tej sprawie. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 18 grudnia 2017 r. W dniu 26 stycznia 2018 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, podnosząc że w dniu 16 stycznia 2018 r., a więc z zachowaniem terminu, pełnomocnik skarżącego nadał przesyłkę pocztową zawierającą skargę kasacyjną zaadresowaną na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przesyłka zawierała właściwe dane adresata, jak tez została dołączona do niej książka nadawcza wskazująca nadawcę oraz numer umowy łączący skarżącego i operatora pocztowego, co w ocenie skarżącego świadczy o jej skutecznym nadaniu do sądu. W tej sytuacji zwrot przesyłki do nadawcy, zdaniem skarżącego, z uwagi na wadliwe oznakowanie przesyłki jest nieuzasadniony. W ocenie Sądu złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Wskazując na normę art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd wyjaśnił, że argumentacja wniosku i treść dołączonej do niego dokumentacji nie uprawdopodabniają braku winy wnioskodawcy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu pełnomocnik winien na bieżąco, z należytą starannością, kontrolować prawidłowość nadania przesyłek procesowych. Zdaniem Sądu nie sposób ustalić na podstawie przedłożonych dokumentów, czy rzeczywiście w dniu 16 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącego nadał przedmiotową przesyłkę i czy rzeczywiście została ona zwrócona z uwagi na fakt jej nieprawidłowego oznaczenia, czy też z innych powodów. Dołączona do wniosku książka nadawcza opatrzona pieczęcią z dnia 16 stycznia 2018 r., w części wypełniona jest odręcznie, w części w postaci maszynopisu. W tej sytuacji Sąd nie jest w stanie ustalić przyczyny z jakiej nastąpił zwrot. Ponadto do wniosku nie załączono umowy o korzystanie z usług pocztowych opłaconych w formie opłaty z dołu. Brak we wniosku twierdzenia, że przesyłka została opłacona. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, kwestionując wydane postanowienie w całości. Orzeczeniu temu zarzucono naruszenie: 1/ art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia podanych przez skarżącego okoliczności uprawdopodobniających i wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi; nadto poprzez brak analizy okoliczności, że skarżący skutecznie nadał przesyłkę w placówce pocztowej w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, o czym świadczy pieczęć z datą na zbiorczej liście przesyłek (16.01.2018 r.); 2/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwego ustalenia przesłanek do przywrócenia skarżącemu terminu oraz odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, pomimo że skarżący uprawdopodobnił we wniosku brak winy w niezachowaniu terminu, a nadto okoliczności niedopełnienia terminu były całkowicie niezależne od skarżącego. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący zawarł argumenty na poparcie ww. podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Pismo o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (zobacz: wyrok NSA z 4.06.2002 r. sygn. akt II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy, ale zezwala na przyjęcie za wiarygodne istnienia faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie bardziej lub mniej udokumentowanych twierdzeń strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie. Sąd pierwszej instancji nie ocenił bowiem, czy okoliczności podane przez skarżącego stanowią uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. Stwierdził jedynie, że nie jest w stanie ustalić, czy pełnomocnik rzeczywiście złożył przedmiotową przesyłkę w dniu 16 stycznia 2018 r. i czy rzeczywiście została ona zwrócona i z jakiego powodu. Tymczasem z przedłożonej przez stronę dokumentacji wynika, że pełnomocnik nadał w dniu 16 stycznia 2018 r. przesyłkę adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która następnie została zwrócona. Fakt zwrotu tej przesyłki został potwierdzony przez Pocztę Polską S.A. w piśmie z dnia 28 lutego 2018 r. stanowiącym zawiadomienie o sposobie rozpatrzenia skargi. W piśmie tym operator pocztowy potwierdza także, że spółka w ramach której działa pełnomocnik skarżącego posiada zawartą z Pocztą Polską S.A. umowę na nadawanie przesyłek w Urzędzie Pocztowym [...]. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji winien ocenić, czy okoliczności podane przez skarżącego we wniosku oraz wynikające ze złożonej do akt sprawy dokumentacji uprawdopodobniają brak winy pełnomocnika w dochowaniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, by dokonano takiej oceny. W konsekwencji stwierdzić należy, iż zaszła podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Dlatego też orzeczono jak w sentencji.